Categoriearchief: Green and Smart Society

Amsterdam slimmer en schoner met de ‘YOET’

Your Own E-Taxi (YOET) is next step voor binnenstedelijke mobiliteit

De Yoet is een elektrische taxi die je op afroep bestelt en zelf bestuurt. Door de breng- en haalservice is de Yoet een uiterst effectief transportmiddel. De YOET kan Amsterdam slimmer, schoner en leefbaarder maken. Lees hieronder waarom de oproep-taxi YOET hieraan kan bijdragen.

Te hoge concentraties luchtvervuiling in Amsterdam

Amsterdam wordt steeds voller met auto’s, scooters, fietsers, voetgangers en touringcars met toeristen. De discussies over het toerisme laaien op want de leefbaarheid staat onder druk en de luchtvervuiling is een bron van zorg. De belangrijkste bron van luchtvervuiling is het verkeer. De uitlaatgassen in de stad zorgen voor relatief hoge concentraties luchtvervuiling. Scooters, auto’s met  dieselmotoren en touringcars zijn de grote vervuilers. YOET

De buitenluchtkwaliteit voldoet op veel plekken in de stad niet aan de geldende normen. Luchtvervuiling leidt tot verhoogde gezondheidsrisico’s voor kinderen, ouderen of mensen die al een luchtwegaandoening of hart- en vaatziekte hebben.

De maatregelen van de gemeente om de luchtkwaliteit te verbeteren leveren weinig op. Touringcars mogen het centrum inrijden om toeristen af te leveren voor een boottochtje. De grachten van Amsterdam staan vol met geparkeerde auto’s. Een flink deel daarvan is niet van de bewoners maar van bezoekers. Als alleen bewoners daar kunnen parkeren, kan er veel open ruimte worden gecreëerd. Misschien is het zelfs mogelijk om één zijde van de grachten helemaal autovrij te maken. Toeristen kunnen dan al wandelend ongehinderd genieten van Amsterdam. Om te voldoen aan de vraag naar mobiliteit kan de elektrische taxi een uitstekend alternatief zijn.

Het wordt tijd om Amsterdam voor te bereiden op de grote toeristenstromen in de komende decennia. 

Dit kan bijvoorbeeld door veel meer ruimte te creëren voor voetgangers. Haal de parkeerplaatsen aan de centrumzijde van de grachten weg en vervang ze door brede stoepen voor wandelende Amsterdammers en toeristen. En voor stroken met wit zand voor strandjes langs de grachten. Langs de Seine in Parijs gebeurt dit al.

Waarom is de gemeente Amsterdam zo traag met innovaties in de stad?

robotauto
Langs de Seine in Parijs kan het al. Dit is een mooi voorbeeld voor strandjes langs de Amsterdamse grachten.

Hoe werkt de YOET

De afkorting voor Your Own E-Taxi is YOET. Het is een elektrische auto voor vijf personen die je op afroep kunnen bestellen. We dachten er eerst een robot auto van te maken maar dat heeft grote nadelen. Er moet namelijk geïnvesteerd worden in een digitaal geleidesysteem. Problematischer is dat een robot auto bij drukke voetgangerspassages, zoals de Leidsche straat, moeite zal hebben om door te rijden. Want voetgangers zullen waarschijnlijk niet spontaan doorgang verlenen. Daarom is de Yoet een elektrische taxi mét een bestuurder. Via een app wordt de taxi bestelt en een chauffeur brengt vervolgens de oproep auto naar het gevraagde adres. De taxichauffeur stapt uit, controleert digitaal de gegevens van het rijbewijs en overhandigt de Yoet aan de gebruiker. Vervolgens haalt de taxi-chauffeur een vouwfiets uit de taxi en fietst naar de Yoet-centrale. Of krijgt onderweg een melding om een Yoet op een ander adres te halen. Inmiddels is de gebruiker van de taxi op weg naar een of meer bestemming(en) in het centrum van Amsterdam. Gebruikers met een abonnement kunnen de taxi ook zonder tussenkomst van een fietsende taxichauffeur van elkaar overnemen. De gegevens tussen de gebruikers worden online verwerkt voor de overdracht en de betaling.

‘appen voor een yoetje’

Door de breng- en haalservice kan de Yoet snel worden geïntroduceerd zonder grote investeringen in de infrastructuur. Een joet is Amsterdams voor 10 gulden. Dus misschien kunnen we in de toekomst bellen en appen voor een ‘yoetje’.

Meer lezen over smart cities en robotauto’s in Amsterdam . Raadpleeg ook www.wildprojects.nl. De foto in de header van dit artikel is een compositie van afbeeldingen van Google, de elektrische robotauto EZIO en een elektrische vouwfiets van Brompton.

De YOET  is een van de mogelijke oplossingen om de luchtvervuiling te verminderen. Het kan als voorbeeld dienen voor het realiseren van het start-up project 1000 sunflowers for Amsterdam (#1000sunflowers4Amsterdam). SUN staat voor solutions for urgent needs. Uitgangspunt voor de starters zijn de problemen in samenleving die met urgentie opgelost moeten worden.

Meer lezen over de luchtvervuiling in Nederland en Amsterdam Lees verder Amsterdam slimmer en schoner met de ‘YOET’

Share

Wethouder Herrema: ‘kom maar op met leuke ideeën’

Interview met wethouder Herrema over de Floriade in 2022

Enthousiast begint wethouder Tjeerd Herrema te vertellen dat ‘we gaan van inspiratie naar realisatie. We hebben nu foto’s gemaakt op de weg naar het einddoel. Iedereen die een bijdrage kan leveren is welkom. We willen alle mooie ideeën een plek geven.’

Volgens een aantal partijen in de gemeenteraad zou de Floriade een opmaat zijn voor een nieuw debacle. 

wethouder_herrema
wethouder Tjeerd Herrema (PvdA)

Herrema is overtuigd van een solide project en is vol vertrouwen want de ‘business case’ is sober opgezet. Vooral wat betreft het aantal bezoekers. ‘De verwachting is dat er meer bezoekers zullen komen door de nabijheid van Schiphol. Er zijn altijd risico’s maar we hebben nu de kans om een stuk stad te ontwikkelen. Dat moet je slim doen door een aantal verbeteringen in de stad te combineren.’ De gemeente Almere steekt 10 miljoen euro in De Floriade, de Provincie Flevoland 10 miljoen. Het Ministerie van Economische zaken heeft een overheidsbijdrage van minimaal € 5 miljoen en maximaal € 10 miljoen toegezegd. Verder heeft de gemeente de risico’s afgedekt met een reservering van 7 miljoen euro.

De gemeenteraad van Almere heeft besloten om voor het organiseren van de Floriade 2022 een aparte onderneming in te richten op enige afstand van de gemeente. Daarbij heeft zij gevraagd een model uit te werken op basis van een bv-structuur. Ten behoeve van de business case leidt de financiële vertaling van de geadviseerde structuur tot een projectorganisatie van € 20 miljoen.

Voor de onderneming op afstand van de gemeente worden personen aangesteld met ervaring met dit soort projecten. Ook bij het benoemen van de leden van de Raad van Commissarissen wordt gelet op ervaring met de financiële aspecten van grote projecten.

Diverse personen en partijen hebben gepleit voor een volggroep die het project in de gaten moeten houden.

Herrema gelooft niet in een grote volg- of klankbordgroep. Hij wil liever mensen betrekken op de inhoud van de programma’s. Er komen nieuwsbrieven die de Almeerders gaan informeren. Eens in de twee weken heeft hij spreekuur voor mensen met een concreet idee.

Wethouder Herrema voegt daar aan toe: ‘kom maar op met leuke ideeën.’

Maar hij zegt ook dat ideeën soms afvallen, want niet elk idee kan worden gerealiseerd.

Vraag: wordt de Floriade een landbouwtentoonstelling of een circulaire woonwijk met stadslandbouw?

‘In Venlo hadden veel landenpaviljoens weinig nieuws te bieden. Wij willen graag landen mee laten doen die een innovatieve bijdrage leveren. We zullen kritisch zijn voor wat ze kunnen brengen.’

Op de vraag wordt het een landbouwtentoonstelling met bedjes radijs en broccoli reageert Herrema met de uitspraak:

‘het wordt geen tentoonstelling van bloemetjes en bloemkool’.

Op de Floriade van 2022 staan maatschappelijke vraagstukken centraal. Zoals de vraag hoe miljarden mensen op aarde gezonde voeding kunnen krijgen. ‘We willen dingen laten zien die bijdragen aan de stad van de toekomst. Hoe we de stad kunnen voeden zonder vervoersstromen; hoe we de landbouw de stad in kunnen trekken.’

Er zal in 2022 geen nieuwe woonwijk zijn gebouwd. ‘Een hotel zal er ongetwijfeld wel komen. En eventueel tijdelijke woonfuncties, zoals een campus, en een woning van de toekomst. Daarna zal een stadswijk ontstaan.’

De Floriade begint al bij het station

Bewoners van de Filmwijk, Centrum-Stad en Stedenwijk zijn benieuwd wat de Floriade betekent voor hun wijken. Herrema zegt dat de tentoonstelling van de Floriade natuurlijk het doel is. Hij voegt daar aan toe dat het NS-station ook moet verduurzamen en veel meer een visitekaartje voor de stad moet worden. De gemeente, de NS en een vastgoedontwikkelaar gaan daarvoor plannen maken. De Floriade zal een versterking van het stadshart moeten worden. Ook om de identiteit van Almere te versterken.

Wethouder Herrema: ‘We kunnen het centrum spannender maken met bijvoorbeeld een strandje en een drijvend zwembad in het Weerwater.’

De wethouder heeft ook ‘integrale wijkaanpak’ in zijn portefeuille. Dat komt goed uit want de omringende wijken van de Floriade willen een integrale verbinding met hun wijken. Eerder in het gesprek zei Herrema dat ideeën welkom zijn. Maar de realisatie van ideeën in de wijken valt buiten de begroting van de business case van de Floriade. Hiervoor zullen andere projectbegrotingen gevonden moeten worden. Wethouder Tjeerd Herrema wil de Floriade gebruiken als profiel voor het stadshart.

Wethouder Herrema: ‘Het stadscentrum en de randen er om heen kunnen nog wel wat identiteit gebruiken. We gaan “alle randjes afgrazen” en willen minder harde grenzen.’

Het SubZero Paviljoen

In 2016 wordt begonnen met de bouw van het Subzero Paviljoen van de Provincie Flevoland op het Floriadeterrein. Het wordt een innovatiewerkplaats, een plek waar studenten, bedrijfsleven en kennisinstellingen samenwerken aan innovaties op de thema’s voeding en gezondheid en welbevinden. CAH Vilentum wordt tot aan de Floriade de belangrijkste gebruiker van het pand. Volgens de ontwerpers van SubZero wordt in het paviljoen op een bijzondere manier het verhaal van Flevoland zichtbaar. Een vijf meter dikke laag van de bodem wordt opgetild tot de NAP-lijn. De ruimte die daaronder ontstaat, wordt afgesloten met een spiegelgevel. Een boomgaard die op het dak komt, moet de vruchtbaarheid van de Flevolandse grond symboliseren.

wethouder_herrema

Het Subzero Paviljoen (omvang 800 m2)

wethouder_herrema

Het dak van het SubZero Paviljoen

Dit artikel is gepubliceerd in het decembernummer van de Filmwijkkrant 2015

Share

Gentrificatie, zegen én vloek?

Gentrificatie heeft veel voordelen, maar ook grote nadelige effecten. Hoe kunnen we zorgen dat de gecreëerde waarde in de wijken blijft en niet verdwijnt in de zakken van vastgoedeigenaren? Hoe kunnen we werken aan een samenleving waarin voor iedereen winst wordt gecreëerd? Een economie voor mensen: circulair, armoedevrij en inclusief? [i] Deze vragen zijn het uitgangspunt voor het schrijven van dit artikel én bovendien (indirect) actueel door de aanslagen in Parijs. Wijken met mensen die niet mee (kunnen) doen, kunnen een voedingsbodem zijn voor radicalisering. Het ontwikkelen van inclusieve buurteconomieën kan voor nieuw perspectief zorgen.

Gentrificatie en verhipping van steden

De Engelse sociologe Ruth Glass bedacht de term gentrification waarmee ze de lokale overheid van Londen waarschuwde voor het verdringen van armen uit de stad. Zij bestudeerde de problemen op de woningmarkt in Londen en kwam tot de volgende conclusie: “One by one, many of the working class quarters have been invaded by the middle class – upper and lower … Once this process of ‘gentrification’ starts in a district it goes on rapidly until all or most of the working class occupiers are displaced and the whole social character of the district is changed.” (London, Aspects of Change. 1964).  De vinex steden in Nederland zijn mede een gevolg van deze verdringing. Dit proces van verdringing is nog steeds een actueel maatschappelijk probleem. Het huidige college van Amsterdam ziet gentrificatie als een kans voor de stad. Argument is dat de instroom van hoogopgeleide jonge mensen goed is voor de internationale concurrentiekracht van de stad.

May 2002: Richard Florida publishes The Rise of The Creative Class, selling governments across the world on the notion that distressed inner-cities can be revived by an influx of cafe-going creative professionals.

Gentrificatie verspreidt zich in Amsterdam als een olievlek door alle buurten.  Dit komt door de enorme druk op de woningmarkt.  Maar het zadelt de stad op met een dilemma. We komen daar later op terug.

Op zoek naar betaalbare woon- en werkruimte

In populaire steden zijn duizenden bewoners continu op zoek naar betaalbare woon- en werkruimte. Dat lukt meestal alleen in wijken die er wat minder florissant bij staan en waar de huren nog relatief betaalbaar zijn. De nieuwe bewoners vormen de voorhoede van een stroom volgers, die daar ook gaan zoeken. Creatieve initiatiefnemers huren in zo’n wijk werk- en winkelruimten om een bedrijfje te kunnen starten. Een leuke wijk trekt weer nieuwe woningzoekers zodat na verloop van tijd de wijk het predicaat ‘hip’ krijgt. In Amsterdam gebeurde dit in de jaren tachtig en negentig met de Pijp en meer recent met de Indische Buurt. Bos en Lommer, tien jaar geleden nog aangeduid als Vogelaarwijk, is inmiddels ook een leuke wijk geworden. Nieuw-West, Amstel III en Diemen Zuid zijn wijken in opkomst.

Het minder leuke aspect van deze ontwikkeling is dat zodra een wijk populair wordt, de vastgoedbezitters de huren verhogen. De stijging is niet alleen het gevolg van de verhipping en de populariteit van een wijk maar ook van schaarste op de woningmarkt. Door het enorme tekort aan betaalbare huurwoningen in Amsterdam is de concurrentie op de woningmarkt groot. Het beleid van de huidige regering en het college van Amsterdam zorgt bovendien voor een sterke afname van het aantal sociale huurwoningen.

Een kwalijk gevolg is dat bewoners, die de hogere huren niet kunnen betalen, worden gedwongen te verhuizen naar de randen van de stad. Of naar locaties waar de vervuiling het hoogst is, zoals langs de snelwegen. De hippe wijken gaan op slot voor mensen met lage(re) inkomens. In steden, als Londen en San Francisco, zijn bijna geen betaalbare woningen meer te vinden. Amsterdam lijkt dezelfde kant op te gaan. Ook het verhuren van woningen via Airbnb zorgt voor stijgende huurprijzen. Om een nieuw appartement te kunnen kopen houden kopers soms bij voorbaat al rekening met de verhuur van hun toekomstige woning aan toeristen.

Gentrificatie, de zegen

Hoogopgeleide, creatieve, initiatieven nemende inwoners zijn essentieel voor de ontwikkeling van grote steden. Zij zorgen voor innovatie, dynamiek en veerkracht. Steden fungeren als een economische motor, die steeds meer door maatschappelijke initiatieven tot stand komt. [ii] Populaire steden werken als een magneet voor nieuwkomers; in Amsterdam tot wel duizend mensen per maand. Vaak zijn de nieuwkomers hoogopgeleide (jonge) mensen. Niet alleen Amsterdam, maar bijvoorbeeld ook Rotterdam, Eindhoven en Arnhem zijn de laatste jaren verrijkt met initiatieven van de inwoners. Grote steden zijn veel aantrekkelijker geworden. Het aantal start-ups neemt toe en broedplaatsen puilen uit met bedrijfjes die nieuwe producten en diensten op de markt zetten. In deze steden zijn nieuwe cultureel/maatschappelijke ‘lagen’ ontstaan. In de jaren tachtig en negentig draaide ‘cultuur’ voornamelijk om ‘traditionele’ culturele instellingen, zoals schouwburgen, theater, poptempels, bioscopen en filmhuizen. Nu zijn er in wijken ontmoetingsplekken gecreëerd in leegstaande gebouwen, oude fabrieken omgetoverd tot cultureel/maatschappelijke hotspots en een groeiende beweging van sociaal ondernemers die werken aan de economie waarin voor iedereen winst wordt gecreëerd. Bijna altijd gaat het om bottom-up initiatieven van burgers, soms –vaak na lang overleg- gefaciliteerd door de lokale overheid. Het gaat goed met de steden en dan vooral met Amsterdam waar de economie hard groeit. Toch zijn er ook zorgen.

Een stad van iedereen?

Luca Bertolini, directeur van het Centre for Urban Studies van de UVA, stelt in de Folia: ‘Amsterdam is erg leuk, maar het dreigt op dit moment een stad voor alleen maar hippe mensen te worden. (…) in de jaren negentig (…) was het meer een stad van iedereen. (…) Steden zijn het mooist als verschillende soorten mensen zichzelf kunnen ontplooien en spontaal met elkaar in aanraking komen. Dat lukt nu bijna niet meer’. Hij stelt dat er gelukkig in Amsterdam nog genoeg mooie bewonersinitiatieven zijn, zoals De Ceuvel. Bertolini stelt dat het ultieme ideaal van de stad de mogelijkheid is om anderen te ontmoeten.[iii]

Hij wordt op z’n wenken bediend. In veel Nederlandse steden ontstaan in de wijken publieke ontmoetingsplekken waar initiatiefnemers bij elkaar komen en samen werken om hun buurten leefbaarder te maken.

gentrificatie_wild_projects
bar in Shoreditch

Gentrificatie, de vloek, protesten tegen hipsters en Airbnb

De tekorten aan betaalbare woningen en de stijgende prijzen leidt tot grote ongelijkheid in steden. Eind september leidde dat in de Londense wijk Shoreditch tot protest waarbij een hip ontbijtrestaurantje het doelwit van betogers was. In de Guardian vertelt Dan Hancox wat hij van de ongelijkheid vindt: ‘(…) the brutality of the gentrification that is destroying the lives and demolishing the homes of some of London’s most vulnerable people. Some 49% of the children in the borough live below the poverty line. Property developers and private landlords are making millions forcing these children and families out of their homes, often through violent evictions, and they are regularly moved into inadequate temporary accommodation and sometimes on to the streets. Many parents in the area suffer the indignity of relying on food banks to feed their children while the new Shoreditch residents can make a successful business selling children’s cereal for £5 a bowl.’

gentrificatie

In San Francisco werd begin november het hoofdkantoor van Airbnb bezet door een groep demonstranten. Zij hadden spandoeken bij zich met de tekst ‘stop de uitzettingen’ en ‘stop de hebzucht’. De demonstranten houden Airbnb verantwoordelijk voor de negatieve gevolgen voor de wijken. Spreker na spreker vertelde verhalen over mensen die hun huis uitgezet zijn door de hoge huren. Zij eisten maatregelen tegen huizenbezitters die huurders uit hun woningen zetten om die vervolgens alleen nog maar te verhuren aan toeristen. Sara Shortt, executive director of the Housing Rights Committee. “We have people who are being priced out, and anybody that’s actually looking for housing in this market cannot find it. And at the same time we have a large percentage of our housing stock going to tourists.”[iv]

De keerzijde is dat de sociale ongelijkheid door verdringing van bewoners toeneemt. Ook het beleid van de huidige regering en het Amsterdamse college om het aantal sociale huurwoningen drastisch te verminderen, kan dit effect versterken.

Gentrificatie is een vloek als de ‘armere’ wijken snel veranderen en verhippen. Voor de oorspronkelijke bewoners kan dit grote gevolgen hebben. Door de stijgende huurprijzen moeten de armere bewoners wijken voor de nieuwkomers die de hoge(re) prijzen wel kunnen betalen.[v]

Dilemma

Steden kunnen niet overleven zonder jonge, hoogopgeleide, creatieve en innovatieve bewoners en nieuwkomers. Zij hebben de drang naar vernieuwing en geven de steden nieuwe impulsen voor duurzame groei. Maar deze bewoners zorgen ook voor de veryupping en verhipping van buurten. Vastgoedeigenaren maken maar al te vaak gebruik of misbruik van de opwaardering door de huren flink te laten stijgen. Bewoners met lage(re) inkomens kunnen daarvan de dupe worden. Dit kan leiden tot minder diversiteit. En tot minder vernieuwing als creatieve inwoners met lage inkomens de hogere huren niet meer kunnen betalen. Luca Bertolini stelt dat het voor de ontwikkeling van de stad juist van belang is dat verschillende soorten mensen zichzelf kunnen ontplooien. Een stad moet dus zorgen voor voldoende betaalbare woon- en werkruimten om aantrekkelijk te blijven. Is dit niet meer het geval dan trekken jonge mensen naar andere wijken of naar andere steden.

Initiatiefnemers en stadmakers kunnen het slachtoffer worden van de energie die zij in buurten steken als de huren stijgen en de maatschappelijke waarde die zij met hun initiatieven hebben gecreëerd, in de zakken van de huiseigenaren verdwijnt. Dit is geen oproep om dan maar te stoppen met het nemen van initiatieven. Wel om na te denken wie nou eigenlijk zou moeten profiteren van de maatschappelijke waardecreatie. En vooral ook hoe we dat kunnen organiseren.

gentrificatie

Wat kan de overheid doen?

Het zelf organiserend vermogen van de samenleving groeit, maar de lokale overheid geeft nog te weinig ruimte aan initiatiefnemers. Het kabinet meent dat een nieuwe bestuursstijl nodig is waarin de overheid open en uitnodigend handelt naar initiatiefnemers uit de samenleving. Mooie woorden die in de praktijk maar moeizaam van de grond komt. Het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners (LSA) is een vereniging van en voor vrijwilligers die zich sterk maken voor hun buurt. Leden zijn bewonersgroepen. Het LSA pleit voor buurtrechten waardoor burgers meer zeggenschap over hun directe leefomgeving.

Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam wil dat grote steden veel gentrificatiemeer te zeggen krijgen. Hij signaleert een nieuwe stedelijke revolutie; het beleid van het Rijk zou daaraan moeten worden aangepast. De burgemeesters van de vier grote steden willen meer macht, maar of ze dat ook willen delen met de burgers in hun steden? Wat kan de lokale overheid doen om de ongewenste effecten van gentrificatie in te dammen?

  • Bouw duizenden betaalbare huurwoningen in en aan de randen van de hippe buurten zodat er voldoende concurrentie ontstaat op de woonmarkt in deze wijken;
  • Stop met het verkopen en slopen van sociale huurwoningen.[vi] [vii]
  • Zorg met maatregelen dat huren gematigd stijgen om te zorgen dat bewoners die daar al vele decennia wonen, in de stad kunnen blijven wonen, zoals in de Amerikaanse stad Philadelphia;[viii]
  • Geef meer ruimte voor initiatiefnemers en faciliteer bewonersinitiatieven. Het kabinet signaleert als belangrijke trend de komst van de mondige burger. Dit vraagt om meer ruimte voor maatschappelijke initiatieven van burgers, een nieuwe bestuursstijl, een  overheid die open en uitnodigend handelt naar initiatiefnemers uit de samenleving.
  • Geef wijken budget voor het realiseren van buurtinitiatieven. Dit kan met buurtrechten. Het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners (LSA) wil geïnspireerd op de Localism Act uit Engeland buurtrechten waarmee burgerinitiatieven worden gestimuleerd.
  • Faciliteer publieke ontmoetingsruimten in de wijken naar het voorbeeld van de Meevaart in de Indische Buurt in Amsterdam.[ix] Dit zorgt voor de toename van sociale netwerken en goede doelen activiteiten in de wijk.

Wat kunnen bewoners doen?

Hoe kunnen we zorgen dat de gecreëerde waarde in de wijken blijft en hoe kunnen we lokale economieën ontwikkelen? Het zou zomaar kunnen dat buurtcoöperaties daarbij een belangrijk middel zijn. De voorbeelden komen uit Amsterdam, Den Haag en Rotterdam.

De Verkeerstoren

In een pand aan de Distelweg in Amsterdam-Noord is een tijdelijke coöperatieve en creatieve werkplaats ‘De Verkeerstoren’ ontwikkeld. De verantwoordelijkheid voor het pand ligt grotendeels bij de huurders zelf. De huurders werken zo veel mogelijk mee aan de opbouw en het beheer van het pand. Dat doen ze met zoveel mogelijk gebruikte bouwmaterialen. Huurprijzen kunnen door de gedeelde verantwoordelijkheid en samenwerking zo laag mogelijk blijven. Het is dus eerder een vrijplaats dan een broedplaats. De initiatiefnemers vinden het coöperatieve karakter heel erg belangrijk’: ‘we zijn een collectief dat het samen doet.’

De buurtcoöperatie van de Jan Evertsenstraat

Met een ‘freezone‘ zoals in de Jan Evertsenstraat bepalen bewonersgentrificatie en ondernemers samen wat wel en niet kan, omdat de stedelijke regels en vergunningen daar niet meer gelden. De Jan Evertsen BuurtCoöperatie (JEBC) is een initiatief van Winkelstraatvereniging Jan Eef met als doel een diverser winkelaanbod in de straat te realiseren. De coöperatie bestaat uit bewoners, gebruikers, ondernemers en buurtgenoten. Getracht wordt het aanbod te laten aansluiten bij de behoeftes uit de buurt. Dit is een nieuwe manier om de winkelstraat op te waarderen en diverser te maken. De buurt coöperatie wil panden gaan huren of kopen en deze vervolgens door verhuren aan ondernemers die voor een diverser aanbod zorgen. Om panden te kunnen huren of kopen is er kapitaal nodig. De JEBC vraagt belanghebbenden – bezoekers, klanten, ondernemers en buurtgenoten – in te stappen.

Sara Mohammadi, projectleider van de buurtcoöperatie JEBC: “Nu (…) gaat heel veel vrijwilligerswerk en initiatief van de buurt verloren aan de vastgoedeigenaren die daar aan verdienen. En dat is het niet alleen, bijkomstig is dat veel vastgoedeigenaren niet dezelfde visie delen als de buurtbewoners en daardoor minder geneigd zijn om mee te werken.”

Gentrificatie kan een zegen zijn als het initiatiefnemers in een wijk lukt om een inclusieve buurteconomie te ontwikkelen. En om daarbij bewoners te betrekken die niet gewend zijn om initiatieven te nemen.

De Delfshaven Coöperatie

De Delfshaven Coöperatie in Rotterdam:
Samen bereik je meer dan alleen. Maar hoe krijg je dat voor elkaar? En: hoe krijgt vernieuwing en experiment een plek? De Coöperatie verbindt lokale initiatieven in Delfshaven aan overheid en bedrijfsleven. Ons doel is economische ontwikkeling en veerkracht in Delfshaven. We verleiden en ondersteunen initiatieven (van bewoners).

De Haagse Markt

De Volkskrant schrijft over de vernieuwde Haagse Markt: gentrificatie‘Kansloze’ jongeren lopen er stage. ‘Ze vinden er een familie’. De multiculturele bazaar is een van Europa’s grootste openluchtmarkten. De markt is een coöperatie waarbij de meeste marktkooplieden zijn aangesloten. De Coöperatie werkt samen met de middelbare school voor praktijkonderwijs De Einder in Transvaal. De schooldirecteur is lyrisch over de samenwerking:

Jongeren die anders kansloos zijn, worden hier gesocialiseerd. Vegen is misschien geen droombaan, maar je hoort wel bij de familie. De marktkooplieden zijn ongelofelijk betrokken. Het zijn doeners met een groot sociaal hart’.  

De Haagse Markt zorgt voor sociale cohesie en versterkt de lokale wijkeconomie.  Jongeren die niets hebben te verliezen, vinden dat de markt nu van hen is. Bron: Tussen de kramen leeft jongere op. De Volkskrant 20-11-15 

De experimenten in de wijken tonen aan dat burgers zoeken naar alternatieven voor de neoliberale manier waarop de samenleving kan worden ingericht.

Een wijk van en voor iedereen?

In een ‘achterstandswijk’ zijn andere maatregelen nodig dan in een hippe wijk. In het schema staan voorbeelden voor beide wijken. Een wijk kan bijvoorbeeld het groenonderhoud door kansarme, werkloze jongeren laten uitvoeren. Met allerlei activiteiten kan gebouwd worden aan een inclusieve buurteconomie en een sterke identiteit.

wild_projects_inclusieve_buurteconomie

Door de aanslagen in Parijs moet het verbeteren van de leefbaarheid in buurten en wijken absolute voorrang krijgen. Het stimuleren en faciliteren van sociale cohesie en inclusie kan voorkomen dat jongeren in een uitzichtloze situatie belanden en radicaliseren.

Gentrificatie kan helpen om de positie van een wijk te verbeteren mits het verdringingseffect wordt voorkomen en de wijk van en voor iedereen blijft.

De beweging van onderop, initiatiefnemers, stadmakers en de zogenaamde hipsters, kunnen een positieve rol spelen. Deze moet dan wel de kenmerken krijgen van een een brede, mobiliserende, sociaal/inclusieve beweging. Daarnaast zullen de stadsbestuurders en ambtenaren veel meer open moeten staan voor de vernieuwingsinitiatieven van burgers. Overigens blijft de overheid in grote mate verantwoordelijk voor het nemen van (fysieke) maatregelen die nodig zijn om achterstandswijken te renoveren en de negatieve effecten van gentrificatie, met name stijgende huren, te voorkomen .

voetnoten

[i] Formulering door Social Enterprise NL. Social Label hanteert het begrip socio economics: samen werken aan een economie die de samenleving verbetert.

[ii]  Bron: Kabinetsreactie Rli adviezen Toekomst stad en Kwaliteit zonder groei. 19 september 2014. Rli is de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur, het strategische adviescollege voor regering en parlement op het brede domein van de fysieke leefomgeving. Het kabinet stelt in de reactie op Toekomst stad en Kwaliteit zonder groei: Een andere belangrijke trend is de komst van de mondige burger (…) Dit vraagt om meer ruimte voor maatschappelijke initiatieven van burgers (…) zoals het oprichten van coöperaties (…) Het kabinet verwelkomt deze ontwikkeling en meent dat daar een nieuwe bestuursstijl bij hoort waarin de overheid open en uitnodigend handelt naar initiatiefnemers uit de samenleving. (…) Een concurrerende en aantrekkelijke stad zal zijn zelf organiserend vermogen zo veel mogelijk moeten benutten.’

[iii] Folia, HVA & UVA, 7 oktober 2015, blz. 38

[iv] Protesters occupy Airbnb HQ ahead of housing affordability vote. The Guardian, 2 november 2015

[v] De ongelijkheid in steden wordt aangeduid met gentrificatie. Voor meer informatie https://nextcity.org/gentrificationtimeline#intro en inzicht over gentrificatie in Amsterdam het artikel ‘Wil je verbetering in de stad, begin dan binnen de Ring’ van Cody Hochstenbach in Het Parool van 28-7-14

[vi] Volgens het akkoord van de regering Rutte met corporaties en de gemeente mag het aantal sociale huurwoningen van woningcorporaties jaarlijks drieduizend woningen slinken, tot 162.000 in 2019.

[vii] Acht verenigingen van lokale huurders in Amsterdam stellen dat er geen enkele sociale huurwoning in Amsterdam meer mag worden verkocht of gesloopt. Ook moet verboden worden dat sociale huurwoningen in de vrije sector terecht komen. Bron Het Parool, 4 november 2015

[viii] Philadelphia launches the Longtime Owner Occupants Program (LOOP), a real-estate tax break for longtime residents to protect them from rising property taxes. The policy is closely watched as a replicable remedy for gentrifying cities trying to reduce displacement of working- and lower-middle-class residents.  nextcity.org/gentrificationtimeline

[ix] Volgens recent onderzoek helpen buren in etnisch gemengde wijken elkaar. Veel bewoners van arme wijken wonen er prettig en de sociale netwerken van bewoners zijn vaak diverser dan gedacht. Rotterdam heeft veel bezuinigd op publieke voorzieningen, ‘maar zo maak je dus meer stuk dan je beseft’, aldus Anouk Tersteeg, stadsgeograaf en onderzoeker Divercities, een internationaal wetenschappelijk onderzoek in ‘hyperdiverse’ wijken in elf EU-steden, Istanbul, Zürich en Toronto. De Volkskrant, 7 november 2015.

Bronnen: Het Parool, De Volkskrant, steden in transitie, Folia, The Guardian, The Just City Essays. 26 Visions for Urban Equity, Inclusion and Opportunity. EDITED BY TONI L. GRIFFIN | ARIELLA COHEN | DAVID MADDOX

Foto: hip restaurant in Malaga (foto-tj2015)

MEER LEZEN?

Artikel in Trouw maart 2017: De keerzijde van de ‘buurt in opkomst’
Een coöperatie starten, hoe doe je dat? 
Rapport Tussen Wet en Praktijk van Platform 31 – beschrijft ontwikkeling van wooncorporaties.
Wie profiteert van waardecreatie in wijken?
Adri Duivesteijn schreef een essay over de coöperatie waarmee burgers ongeacht hun inkomen weer invulling kunnen geven aan hun eigen woonbehoefte.
Over segregatie in de stad:

Hieronder een video over de toenemende (ruimtelijke) afstand tussen arm en rijk op basis van een grootschalig onderzoek naar de sociaal-economische segregatie in dertien Europese hoofdsteden.

The Guardian: Have you experienced long-term gentrification in your neighbourhood? Share your stories

In recent years, there have been many stories of one of the biggest modern problems to impact cities: gentrification.

(…) Although neighbourhoods in London such as Peckham andStratford are currently experiencing the impact of it, Notting Hill began to gentrify in the 1970s into the wealthy area it is now. (…)

If you have stayed in the same place and seen gentrification change your neighbourhood over the last decade and more, we want to hear from you. Wherever you live in the world, share your stories of watching the impacts of gentrification transform your local area over the long term. When did you first notice it happening? What has the neighbourhood lost – and gained? How has it impacted your daily life?

Respond using the form below by Sunday 10 January and we will feature some of the best stories on Guardian Cities.

 

Share

FLORIADE: het kan nog alle kanten op

Floriade mag van start

De gemeenteraad is op 2 juli 2015 na een marathonvergadering akkoord gegaan met het Masterplan Floriade; de PVV, SP en AP/OPA stemden tegen. De Floriade mag de gemeente niet meer dan 17 miljoen euro kosten. Het Flevolandse bedrijfsleven is blij met het besluit want de aanleg van de Floriade levert de Flevolandse ondernemers kansen om te profiteren van de Floriade. Maar de hamvraag is natuurlijk wat de Floriade de bewoners van de Filmwijk, het Centrum en Stedenwijk oplevert.

Hoewel de gemeenteraad het Masterplan heeft vastgesteld voor de tuinbouwexpositie in 2022 kan het volgens ex-wethouder Henk Mulder “niet anders dan dat er in zeven jaar nog van alles gaat gebeuren”. Het is volgens Mulder onvermijdelijk dat het uiteindelijke plan voor de Floriade in Almere er heel anders uit zal zien dan de plannen die er nu liggen. Een nieuwe gemeenteraad zou het evenement in 2018 nog kunnen afblazen. Maar die kans acht Mulder klein want dat levert zo veel financiële schade en imagoschade op dat hij dat niet snel ziet gebeuren.

Ondanks deze geruststellende woorden zitten we toch met een aantal vragen:

  • Zal de gemeente na eerdere financiële debacles ditmaal wel zorgen dat het binnen de begroting blijft?
  • Wordt het een tuinbouwexpositie zoals in Venlo of een echte circulaire woonwijk met stadslandbouw?
  • Wordt het een geïsoleerde wijk of begint de Floriade al vanaf het station met een aantrekkelijke groene wandelroute via de Esplanade en het Lumièrepark?

Met andere woorden is het centrum van Almere in 2022 ook echt een stuk mooier en duurzamer geworden met de 17 miljoen aan gemeenschapsgeld?

Hoe kan het worden?

De ‘Floriade 2022 Growing Green Cities – Amsterdam Almere’ kán er zo uit gaan zien:

  • de thema’s voeding, vergroening, gezondheid/leefbaarheid en energiebesparing krijgen een eigen plek op het terrein
  • een drie kilometer lange boulevard en een bijzondere verzameling van bomen, planten en bloemen
  • een moderne kas van 4.000 vierkante meter en 10.000 vierkante meter aan overdekte tentoonstellingsruimtes
  • een campus voor groen onderwijs en een innovatiewerkplaats voor onderzoek
  • 700 parkeerplaatsen en 450 parkeerplaatsen voor personeel; parkeeroverlast wordt bestreden met tijdelijke blauwe zone’s
  • een nieuwe brug van het Lumièrepark naar de Floriade; mogelijk ook watertaxi’s, een pontje, waterfietsen en een kabelbaan.

De vinger aan de pols

Oud-raadslid Ruud Pet waarschuwt dat het moeilijk is zicht te houden op de risico’s. Het evenement Floriade is gekoppeld aan de ontwikkeling van een deel van de stad, compleet met infrastructuur en hoger onderwijs. Als voorzitter van de enquêtecommissie deed hij onderzoek naar het Omniworld-debacle dat Almere ruim 20 miljoen euro kostte. Ook raadsgriffier Jan-Dirk Pruim stelt dat grote projecten zoals de Floriade lastig door de gemeenteraad zijn te controleren. Beide heren pleiten voor het instellen van een volggroep die het project nauwlettend in de gaten houdt en aan de bel trekt als het niet goed gaat. Ruud Pet wil verder dat kritische burgers en experts het college tegenspel kunnen bieden.

Naast de financiële risico’s vindt een aantal bewoners van de Filmwijk dat het groene uitzicht, het Vogeleiland en Utopia behouden moeten blijven. Zij willen voorkomen dat het groen straks wordt overstemd door hoogbouw. Weer anderen vinden een boulevard maar niks als er auto’s op gaan rijden. Inderdaad in tegenspraak met het doel om de Floriade zo ‘groen’ mogelijk te maken.

62 procent van de Almeerders denkt dat de Floriade 2022 nuttig en goed is voor de stad. Dat blijkt uit een opiniepeiling, gehouden in opdracht van Omroep Flevoland. 29 procent van de ondervraagden denkt daar anders over. De oppositie tegen de Floriade in de gemeenteraad vreest dat de wereldtuinbouwtentoonstelling een financieel debacle wordt. Maar ex-wethouder Mulder stelt dat nog niemand er in geslaagd is om een gat te schieten in het Masterplan. Nu de bouw van de Floriade echt is begonnen, moet de gemeente zorgen voor transparantie. Zodat de gemeenteraad en bewoners de vinger aan de pols van de nieuwe wethouder Herrema kunnen houden.

Burgers in de volggroep?

Eind september, bij het schrijven van het artikel, was de volggroep nog niet ingesteld. De Floriade lijkt op het stadhuis even uit beeld, maar komt de komende maanden wel weer op de politiek agenda als de nieuwe wethouder aan het werk gaat. Onlangs heeft de raad gesproken over bestuurlijke vernieuwing. Daarbij kwam de vraag aan de orde ‘hoe de gemeente bewoners meer kan betrekken’. Dus zou het niet zo moeilijk moeten zijn om burgers in de volggroep te benoemen.

Floriade_station_Almere
artist impressie van PAC

 

Voorstellen van bewoners

Omwonenden van het Weerwater willen invloed op de plannen voor de Floriade. Dit gebeurt door individuele bewoners, het Platform Filmwijk en het Platform Almere Centrum (PAC). De Filmwijk ziet kansen om de wijk en het Lumièrepark aantrekkelijker te maken. Iedereen ziet graag de hoogspanningsmasten verdwijnen. Het PAC wil een ‘groene loper’ door het centrum en openbaar vervoer naar de Floriade. Bewoners met een afstand tot de arbeidsmarkt moeten de kans krijgen om een (betaalde) bijdrage te leveren. Verder wil het PAC dat de aan ’t Weerwater grenzende wijken  samen met één gezamenlijke visie komen.

Floriade_oeverpark_Esplanade
oeverpark met strandjes langs de Esplanade vanaf de Schouwburg naar het Lumièrepark

Bronnen: o.a. rapport Floriadepark en de Filmwijk 2014; rapport Growing Green Citizens van het PAC; interviews ‘Over Flevoland Gesproken

wethouder_HerremaDit artikel is gepubliceerd in het herfstnummer van de Filmwijkkrant. Voor het kerstnummer willen wij de nieuwe wethouder Tjeerd Herrema interviewen met de hierboven gestelde vragen.

Share

Lumièrepark, stadspark voor iedereen?

Lumièrepark in de Filmwijk was bedoeld als een stadspark, een Vondelpark voor Almere. Veel plannen zijn niet uitgevoerd. Waarom dat niet is gebeurd, kun je hieronder lezen. Dit artikel is gepubliceerd in de Filmwijkkrant.

In de afgelopen twintig jaar is er veel gedoe geweest rond de invulling van het Lumièrepark. De komst van De Paviljoens is tegengehouden en andere plannen zijn niet uitgevoerd. Kan dit ook met (onderdelen van) de Floriade gebeuren? De perikelen rond het park zijn een voorbeeld van hoe het niet moet. Zowel voor de gemeente als de bewoners van de Filmwijk. Wat weegt het zwaarst: het gemeenschappelijke belang of het belang van omwonenden. Met De Paviljoens en het Casla-paviljoen is vooral het laatste gebeurd. Overigens hebben de toenmalige Colleges van B&W het behoorlijk laten afweten. Als bewoners tegen zijn, denkt een wethouder al gauw ‘laten we het maar niet doen en het geld gebruiken voor iets waar mijn kiezers wel warm van worden.Alle_Hosper

Terug naar het begin

Rond 1970 is Almere nog een plan op de tekentafel. Het gedroomde beeld bestaat uit verschillende bebouwde kernen te midden van recreatiegebieden. Bij het ontwerpen van de groene gebieden heeft de landschapsarchitect Alle Hosper een belangrijke inbreng. In de groene zones tussen de woongebieden tekent hij een reeks nieuwe plassen. Niet alleen landschappelijk mooi, maar ook nodig voor ophoogzand voor de  bouwterreinen. Hoe verder een plas verwijderd van het centrum hoe ruiger het karakter. Maar voor het Weerwater wil men juist een meer stedelijke inpassing. Hierbij speelt ook de stedenbouwkundige Teun Koolhaas een belangrijke rol. Hij oppert het idee van een centrale plas omringd door stedelijke bebouwing. Het stadscentrum moet zich als het ware kunnen spiegelen in het water. Alle Hosper werkt dit verder uit. Hij verricht daarvoor onderzoek naar de Sloterplas in Amsterdam. Stap voor stap ontstaan plannen voor een park aan de oostrand van het Weerwater, waar decennia later de Filmwijk zou verrijzen.Teun_Koolhaas

Cultuur en natuur

Het Lumièrepark moest een park worden met een mix van cultuur en natuur. Het groen ligt er niet voor de konijnen, dus wilde de gemeente differentiatie van het park.

Als meest centraal gelegen park van Almere wilde men een Vondelpark naast het Weerwater. De aanleg van het park gebeurde met een cascobos, ‘groen’ dat in een later stadium aangepast kon worden. De ambities om er een Vondelpark van te maken zijn niet waargemaakt. Het transformatieproces is achterwege gebleven. De komst van De Paviljoens werd begin jaren negentig geblokkeerd. We beschrijven maar niet hoe De Paviljoens zijn tegengehouden, want het is een zwarte bladzijde uit de politieke geschiedenis van Almere. Toch kwam een ander college jaren later met de Ruimtelijke Visie Lumièrepark, Cultuurpark (2001) om het park cultureel te ontwikkelen. Met een paar paviljoens, horeca en een beeldenroute. Maar het werd niet uitgevoerd; er werden geen financiën beschikbaar gesteld.  

Dan maar zo houden?

Omdat de oorspronkelijke en latere plannen voor het park niet zijn uitgevoerd, zijn veel omwonenden het park gaan zien als hun eigen achtertuin en niet als een stadspark. Dit heeft  ook positieve effecten gehad. Een groep vrijwilligers is onderhoud gaan plegen aan het ‘wilde’ deel van het park. Dit is het minst gecultiveerde deel tussen het strand en de bruggen. De groep wil het park interessanter maken voor planten en dieren. Toch heeft op één dag in het jaar het park een echte stadsfunctie. Dat is op de  Koninginnedagen en Koningsdagen. Het park stijgt dan uit boven lokaal gebruik. Maar op andere dagen is het weer het domein van de hondenuitlater.

Natuur en cultuur bijten elkaar niet

De vraag is of de planten en dieren in het wilde deel van het park overlast hebben van de duizenden bezoekers op Koningsdag. Natuur en cultuur lijken elkaar niet te bijten. Het lijkt daarom geen probleem om het park met stedelijke functies te verrijken. Ook het Platform Filmwijk schrijft: de vestiging van kleinschalige horeca in het Lumièrepark wordt door de meerderheid niet afgewezen, maar juist wenselijk geacht. Wanneer vanuit een vertrouwensrelatie bewoners om hun mening wordt gevraagd ontstaan er in Almere veel mogelijkheden. Bron: Zienswijze conceptnota Kleur aan Groen. Platform Filmwijk, 3 juli 2013.

wild projects
het paviljoen ‘Filmhelden’ in het Lumièrepark

Ontwikkel samen een visie

In de jaren zeventig deed Alle Hosper onderzoek naar de Sloterplas. Laten we er nu, anno 2015, opnieuw gaan kijken met een breed samengestelde groep bewoners van de Filmwijk, de gemeente en bijvoorbeeld de Vereniging Buitenstad.

Want de ontwikkeling van de Sloterplas is weer in een nieuwe fase gekomen. Samen met bewoners en gebruikers, heeft het voormalige stadsdeel Osdorp een visie ontwikkeld voor de Sloterplas. Aan centrumzijde wordt het park een stedelijk park met dynamische plekken en aan de zuidzijde blijft het park groen en rustig.

Is zo’n aanpak ook mogelijk in Almere? Is de Intentieovereenkomst Groen/ Blauw van 2011  over de groengebieden en stedelijke ontwikkeling ook van toepassing voor het Lumièrepark? Daarin is afgesproken dat bestaande parken, bossen en stranden een belangrijke kwaliteitsimpuls krijgen met een eerste investering van €63 miljoen.

Voor het schrijven van dit artikel is gebruik gemaakt van het boek Alle Hosper, Landschapsarchitect 1943-1997

Andere artikelen over de Filmwijk en bijvoorbeeld de Floriade kun je lezen in het zomernummer van de Filmwijkkrant te vinden op de website van de Filmwijkkrant

 

Share

Filmwijkers en Lumièrepark?

Wat willen Filmwijkers wel en wat niet met het Lumièrepark? 

Het Lumièrepark is een groene zone tussen de huizen in de Filmwijk en het Weerwater. In de afgelopen twintig jaar zijn er plannen gemaakt om er een levendig stadspark van te maken. Het college van B&W van Almere heeft in 2001 de ruimtelijke visie Lumièrepark, Cultuurpark vastgesteld. Dit plan is nooit uitgevoerd. Maar er waren ook bewoners tegen plannen om het park meer inhoud te geven. Zo hebben bewoners in de jaren negentig de plaatsing van De Paviljoens in het Lumièrepark tegen gehouden. Maar ook andere initiatieven zijn door bewoners geblokkeerd. Zoals het gebouw van het architectuurcentrum Casla met een horeca-functie. De Prijsvraag Rondje Weerwater heeft ruim tien jaar later weer nieuwe ideeën opgeleverd. Hieronder staan de meest opvallende plannen voor het park van ‘toen en nu’.

Lumièrepark Cultuurpark: het plan van de gemeente in 2001

In 2001 stelt het college van B&W het plan vast om het Lumièrepark cultureel te ontwikkelen. Met een kunstpaviljoen, een bijzonder horeca paviljoen en een architectuurcentrum. Verder wilde de gemeente in het park een aantal beelden plaatsen.

Volgens het plan zouden in het kunstpaviljoen werken uit de kunstcollectie van Almere worden geëxposeerd. Om kunst in de geest en het elan van de nieuwe polderstad te tonen. In en rond het gebouwtje konden culturele activiteiten worden georganiseerd.

In een drijvend architectuurcentrum zou het CASLa, het architectuurcentrum moeten komen. Het ontwerp Floating Media van twee Franse architecten had de prijsvraag Casa CASLa gewonnen. Het drijvende CASLa-paviljoen zou door een steiger met het Lumièrepark worden verbonden.

Verder was er nog voorzien in een horecapaviljoen op de vaste wal. Het gebouw zou worden ontworpen door Sanaa, de Japanse architecten die jaren later de Schouwburg bouwden. Overdag open voor koffie en een lunch, in de avonden voor kamerconcerten, literaire salons en exposities. Dus allemaal activiteiten die zouden passen bij het culturele karakter van het plan Lumièrepark Cultuurpark. Het was de bedoeling om met de nieuwe programmering nieuwe gebruikers naar het park te trekken. De geplande beeldenroute zou mensen kunnen verleiden uit het stadscentrum naar het park te wandelen. Als laatste voorziening was nog voorzien in een podium voor kleinschalige muziekuitvoeringen en toneelvoorstellingen. Maar ook voor een buurtfeest.

Niet slim

Een mooi plan om van het centrum een meer volwassen stad te maken. Maar het was niet zo slim en helemaal niet nodig om 50 parkeerplaatsen en een parkeerplaats voor een bus in het park te plannen. In het ruim twee keer zo grote Vondelpark in Amsterdam zijn toch ook geen parkeerplaatsen voor bezoekers? Bovendien ligt er tussen het Lumièrepark  en het ziekenhuis een groot parkeerplein. Met deze geplande voorziening gaf de gemeente bewoners munitie om het plan te bestrijden.

Verder staat er in het door het college vastgestelde plan Lumièrepark, Cultuurpark iets opvallends: ‘Door vroegere afspraken van de gemeente met bewoners in de aan het park grenzende appartementen is de realisatie van bouwwerken in het noordelijke helft van het park uitgesloten.’ Dit zijn waarschijnlijk ook de bewoners geweest die de plaatsing van De Paviljoens in de jaren negentig hebben tegen gehouden.

Dit roept een paar vragen op. Kan de gemeente met een beperkt aantal bewoners dit soort vergaande afspraken maken? En hoe lang zijn die eigenlijk geldig? Tot in de eeuwigheid? Kun je de stad nog wel ontwikkelen als er van alles is dichtgetimmerd? En de meest indringende vraag: Waarom heeft B&W het vastgestelde plan nooit uitgevoerd? In het zomernummer hopen we antwoorden op deze vragen te kunnen publiceren.

Nieuwe initiatieven

Gelukkig zijn er steeds Almeerders die met initiatieven proberen meer levendigheid te realiseren. Zoals het idee voor de ontmoetingsplek in het vorige FWK-nummer. Of het chique plan Fête Champêtre van  Berry Koevoets en James Heus, dat zij hebben ingediend voor de Prijsvraag Rondje Weerwater. Zij schrijven:

‘Het Lumièrepark is één van de potentiële gebieden in de stad die de verbinding kan vormen tussen het centrum en de Floriade. Een ‘verborgen parel ’ die zo dicht bij is , maar zover weg lijkt. Juist hier moet een groene loper komen die de fysieke barrière moet doorbreken. Door de route in verschillende subgebieden te verdelen, maakt het aangenamer door dit gebied voort te bewegen. Tevens is er dan keer op keer iets nieuws te beleven . Zowel op het gebied van activiteiten als mede het landschap dat door de seizoenen heen verandert. Het i s dan géén transitiezone meer, maar een verblijfsplek!’

Het plan heeft de volgende onderdelen:

  • langs het water komen platforms, fijne uitzichtpunten voor contact met het weerwater
  • een trap tevens tribune voor muziek en theater met uitzicht op de skyline van de stad
  • een Belvedère, Italiaans voor mooi uitzicht, het hoogste punt van het park
  • hoge grassen en planten zoals in de tuinen van Piet Oudolf
  • een parkvilla zoals Villa Augustus in Dordrecht
  • een plek voor stadstuinieren.

De indieners zijn met hun plan Fête Champêtre een van de winnaars van de Prijsvraag Rondje Weerwater. James Heus vertelt dat zij met dit idee het Weerwater meer het hart van Almere willen maken. Het Lumièrepark biedt daarmee ruimte voor o.a. sport, theater en verdere vormen van recreatie. De Gemeente is volgens James nu aan zet voor het verdere vervolg van het proces. Dit gaat in samenwerking met de andere winnaars van de prijsvraag in een klankbordgroep. De Gemeente heeft hierin een adviserende rol. James: ‘Met het oog op de huidige ontwikkelingen rond de Floriade hopen wij op een mogelijke integratie met het algemene plan dat voor hiervoor is gemaakt.’

Wat willen de Filmwijkers?

Het Platform Filmwijk schrijft in juli 2013 in een brief aan B&W van Almere: ‘Plannen voor (…) het plaatsen van de Paviljoens in het Lumièrepark zijn niet doorgegaan na grote protesten van bewoners. Het lijkt of bewoners zich alleen verdedigend opstellen. Maar uit een wijkpanelonderzoek van het Platform Filmwijk blijkt wel degelijk ook een constructieve opstelling: de vestiging van kleinschalige horeca in het Lumièrepark wordt door de meerderheid niet afgewezen, maar juist wenselijk geacht. Wanneer vanuit een vertrouwensrelatie bewoners om hun mening wordt gevraagd ontstaan er in Almere veel mogelijkheden.’

Hoe nu verder?

Er is nu zo’n twintig jaar een patstelling. Enerzijds B&W van de gemeente die niet doorpakt en anderzijds (groepjes) bewoners die plannen tegenhouden. Er wonen bijna 11.000 mensen in de Filmwijk en in het centrum van de stad een kleine 2000. Hoe kun je ervoor zorgen dat iedereen betrokken wordt en kan meedenken over de invulling van het Lumièrepark? Daarover meer in het zomernummer van de Filmwijkkrant. Reageren kan natuurlijk ook via info@filmwijkkrant.nl

Dit artikel is verschenen in de Filmwijkkrant van april 2015

Gebruikte documenten:

Lumièrepark Cultuurpark. Ruimtelijke visie. Vastgesteld door B&W 13 februari 2001. Gemeente Almere

De Lumièreparkkamer: bloeiende ontmoetingsplek aan het Weerwater. Filmwijkkrant december 2014

Brief van Platform Filmwijk aan B&W van Almere. Onderwerp: Zienswijze conceptnota Kleur aan Groen. 3 juli 2013

Fête champêtre. De verbindende parel tussen het centrum en de Floriade. juni 2014. Te downloaden op www.growinggreencities.nl

Share

Amsterdam beter af met robotauto’s

Amsterdam, koester de dynamiek, de vitaliteit en de reuring, maar de stad moet wel schoner, schrijven Guus Bakker en Marja Ruigrok in het Parool van 16 maart 2015.

Bakker en Ruigrok: ‘Het is druk. Iedereen praat en schrijft er over. Het aantal inwoners groeit, het aantal fietsers groeit en er komen elk jaar meer bezoekers. Het is niet tegen te houden. De grenzen staan open en mensen houden van Amsterdam. Voor de economie van héél de stad is dat goed nieuws, maar het heeft minder leuke gevolgen voor de mensen die midden in die drukte wonen.’ (…). In Het Parool zijn meer goede ideeën gelanceerd. Bijvoorbeeld: auto’s niet op straat parkeren maar zoveel mogelijk ondergronds in garages. Daar zijn we het mee eens. Voor voetgangers méér stoep. Eens. Met verkeerslichten ook voor fietsers een groene golf creëren. Eens.’

Eerder mengde ook directeur Wim Pijbes van het Rijksmuseum zich in het debat. Als er niet snel ingegrepen wordt in Amsterdam, wordt het volgens hem een grote rotzooi. ‘De stad is vies, vuig en te vol.’ Het is volgens Pijbes tijd voor een ‘Deltaplan Toeristisch Amsterdam’: pak de straathandel, het zwerfvuil, de taxibranche en de cruisevaart (‘de meest vervuilende vorm van toerisme’) aan. (Bron: Het Parool 1-8-2014).

Inderdaad wordt het tijd om Amsterdam voor te bereiden op de grote toeristenstromen in de komende decennia. Door veel meer ruimte te creëren voor voetgangers. Dit kan bijvoorbeeld door de parkeerplaatsen aan de centrumzijde van de grachten weg te halen en te vervangen door brede stoepen voor wandelende toeristen. En voor stroken met wit zand voor strandjes langs de grachten. Langs de Seine in Parijs gebeurt dit al. Waarom is de gemeente Amsterdam zo traag met innovaties in de stad?

robotauto
In Parijs kan het al. Een voorbeeld voor strand langs de Amsterdamse grachten.

Om te zorgen dat de binnenstad voor de bewoners aantrekkelijk blijft, worden elektrische robotauto’s ontwikkeld. Deze voertuigen rijden zonder bestuurder naar een grachtenpand als een bewoner dat online heeft gevraagd. Vervolgens rijdt de robot naar de parkeergarage waar men kan overstappen op de eigen auto. Bij terugkomst in Amsterdam wordt de eigen auto weer in de garage gezet en rijdt de robotauto weer netjes naar huis.

Kortom, een Deltaplan Toeristisch Amsterdam zal gepaard moeten gaan met innovaties. Want dan zijn meer toeristen niet alleen goed voor hotels en horeca, maar ook goed voor de maakindustrie.

Amsterdam_Robotauto_wild_projects
witkar uit 60’s voorbeeld voor robotauto in 2020

http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3907693/2015/03/16/Nee-Amsterdam-wordt-geen-tweede-Venetie.dhtml

Gemeente is niet voorbereid op komst robotauto’s

Share

Steden in Transitie door initiatieven van burgers

steden in transitie
wild projects

Steden in Transitie is een programma van Pakhuis de Zwijger over Nederlandse en Europese steden die veranderen (in transitie zijn) door initiatieven van burgers. Om de transitie meer vaart te geven zijn veel creatieve, ondernemende en innovatieve burgers in Nederland en Europa actief om het leven in de steden aantrekkelijker, leefbaarder en duurzamer te maken.

Meer informatie over Steden in Transitie

Egbert Fransen van Pakhuis de Zwijger vertelt over het project Steden in Transitie in de bijgevoegde video.

Meer informatie op de volgende websites:

https://stedenintransitie.nl

https://citiesintransition.eu
Share

Stadsambassade Almere

In Almere nemen steeds meer burgers initiatieven om hun buurt gezelliger en duurzamer te maken. Bijvoorbeeld door plantsoenen in eigen beheer te nemen zoals in Hoekwierde, een picknick tafel op een pleintje aan de Hollywoodlaan te zetten of bomen voor een moestuin te planten bij het Filmwijkstrand. Dit soort initiatieven zie je in alle Nederlandse steden en ook in Berlijn, New York en Kopenhagen. Met een Engelse term wordt dit de do it yourself economy genoemd.

In Leiden wil Carolien Polderman net zoals andere buren op leeftijd zo lang mogelijk in de wijk blijven wonen. De wijk heeft relatief weinig voorzieningen voor de bewoners. Daarom heeft Carolien een wijkgroep ouderen en wijkkringen opgezet. Door een boekje uit te geven met contactgegevens van mensen en organisaties, is er een wijknetwerk gerealiseerd. Naast het organiseren van leuke dingen, zoals museumbezoek, bestrijdt de wijkgroep ook de eenzaamheid onder ouderen. Gelukkig voelen veel oudere bewoners zich vaak nog fit en willen best wat voor anderen doen. Dus helpen zij bij het tuin onderhoud, de hond uitlaten, schilderijtjes ophangen of lampen vervangen. Volgens de oprichtster hoeft niemand bang te zijn dat hij zijn buurman in bad moet doen.

Stadsambassade_Almere

Stadsambassades in Nederlandse steden

Als burgers steeds vaker allerlei activiteiten in hun omgeving organiseren dan zou het goed zijn als  een organisatie daarbij helpt. Om dit te kunnen doen, worden in twintig Nederlandse steden stadsambassades opgezet. Een stadsambassade is een leernetwerk van initiatiefrijke, creatieve en ondernemende burgers. Deze burgers noemen we stadsmakers en dit past goed bij de slogan van Almere  ‘mensen maken de stad’. Het leernetwerk kan bestaan uit bewoners en sociaal ondernemers, creatieven, gemeenteraadsleden, ambtenaren, wetenschappers en kennisinstellingen. Dus iedereen die actief is in de eigen omgeving en daarmee meehelpt aan de sociale, culturele en duurzame ontwikkeling van stad.

stadsambassade_almere

Alle Nederlandse steden krijgen een stadsambassade die een verbindende rol speelt tussen de stadsmakers. Kennis en ervaring uit de praktijk wordt zodoende overgedragen. Je kunt het zien als een leerschool waar burgers worden bijgeschoold door andere stadsmakers. Door van en met elkaar te leren kunnen buurtprojecten eerder een succes worden. Veel steden hebben al een stadsambassade en het is de bedoeling dat Almere er ook een krijgt.

De stad als laboratorium

CascadeparkVoor het onderbrengen van de stadsambassade wordt gezocht naar een toegankelijke locatie in het stadscentrum. Waar bewoners kunnen vergaderen over het opzetten van een wijkgroep zoals in Leiden of een kookclub voor de buurt. Je kunt het zien als een vrijplaats voor Almeerders met goede ideeën over de huidige en toekomstige stad. Waar je mensen met soortgelijke initiatieven tegenkomt en waarmee je kunt samenwerken om die te realiseren. Of waar burgers met politici kunnen discussiëren over hun oplossingen voor problemen of gewoon over hun ideeën om de stad leuker te maken. In de stadsambassade kunnen  Almeerse stadsmakers een agenda van activiteiten opstellen. Het is nadrukkelijk een bottom up beweging waarmee mensen betrokken zijn bij het vormgeven van hun directe omgeving. Door samen te werken aan pragmatische oplossingen en doelen kunnen burgers, sociale ondernemers en de overheid het leven in de steden verbeteren.

Kortom, de stadsambassade kan de huiskamer van de stad worden. Almeerders lopen er binnen voor een kop koffie of thee, om elkaar te ontmoeten en samen iets voor de stad te organiseren. Het huren van een vergader-, werk-, of debatruimte kost geen geld als de activiteiten bijdragen aan de aantrekkelijkheid, leefbaarheid, duurzaamheid en sociale cohesie van en in de stad.

stadsambassade_almere

 

Wat is een stadsambassade?

Een stadsambassade is een leernetwerk van burgers die initiatieven nemen met en voor elkaar, van en met elkaar leren, pragmatische oplossingen zoeken voor alledaagse problemen, leegstand willen aanpakken, braakliggende grond (tijdelijk) willen benutten, de stad willen verbeteren, streven naar meer duurzaamheid en sociale cohesie, maar ook ontmoetingsplekken creëren in publieke ruimtes en vrijplaatsen, vooral willen doen,  máken en realiseren, door bijvoorbeeld buurt coöperaties en buurtondernemingen op te zetten. Daarnaast vragen de stadsambassades om een overheid die luistert, ruimte biedt en faciliteert. Die op een nieuwe innovatieve wijze samenwerkt met burgers om de stad te verbeteren. Deze beweging is nationaal en gaat in 2015 van start onder de naam ‘Nieuw Nederland, Steden in Transitie’. [1]

stadsambassade_almere
de Stadsambassade in Almere-Buiten

 

 

 

 

 

 

 

 

In het kerstnummer (2014) van de Filmwijkkrant is een artikel verschenen over de stadsambassade Almere. Zie www.filmwijkkrant.nl

MEER over de stadsambassade Almere op Facebook https://www.facebook.com/pages/Stadsambassade-Almere/1527939457424394?ref=aymt_homepage_panel

[1] Nieuw Nederland – Steden in Transitie is een initiatief van Pakhuis de Zwijger en is een netwerk van Stadmakers uit Nederlandse steden.

Nieuw Nederland is een initiatief van Pakhuis de Zwijger over transities in steden in Nederland en Europa. Pakhuis de Zwijger:

‘In een tijd waarin gevestigde instituties en gangbare werkwijzen steeds vaker vastlopen, belichten wij de energie en het initiatief dat van onderop verandering brengt. De stad van de toekomst wordt niet ontworpen op de tekentafel, maar ontstaat vanuit de kracht van mensen en gemeenschappen. Vraagstukken zoals leefbaarheid, duurzaamheid en innovatie vinden meer en meer hun antwoord in lokale en kleinschalige oplossingen. Terwijl klein het nieuwe groot wordt, zal het delen van kennis en ervaring met anderen in de wereld steeds belangrijker worden. Nieuwe verhoudingen en rollen tussen burgers, overheid en het bedrijfsleven in het publieke domein zijn daarvoor nodig. Nieuw Amsterdam brengt al die partijen samen en helpt in de zoektocht.’

home

stadsambassade Almere
nieuwe bibliotheek Almere
Share

StadsMakersLab Almere

Plan voor een stadsmakerslab in Almere

Wij willen een open en toegankelijke locatie in het stadscentrum van Almere ontwikkelen dat gaat dienen als inspirerende ontmoetingsplek, leer- en experimenteerplek, ontwerp- en maakplek, vergader- en debatlocatie, ruimte voor workshops, 3D-maaksessies, kookplek, etc. voor jong en oud.

Het stadsmakerslab Almere moet gaat werken als ‘marktplaats’ voor initiatiefnemers, stadsmakers, burger- en buurtorganisaties, zelfbouwers, ‘de Floriade van onderop’, wijkorganisaties, creatieven en alle stakeholders die nodig zijn voor de verdere ontwikkeling van Almere. Daarbij gaat het ook om het creëren van een nieuwe samenwerkingscultuur tussen met name de burgers en de gemeente.

‘De plek’ functioneert als een platform waarin de deelnemers de stad van de toekomst verkennen, in de overtuiging dat die op lokaal niveau wordt vormgegeven door de energie van burgers zelf. We brengen kennis en ervaringen van burgers bij elkaar, verbinden partijen aan elkaar om te leren en vooral ook om samen te doen en te maken.

wild projects

De locatie is gratis te gebruiken door burgers, maatschappelijke organisaties en bijvoorbeeld  onderwijsinstellingen die de ‘wereld’ (in Almere) beter, levendiger, creatiever, innovatiever, ondernemender, duurzamer en socialer willen maken.

‘Stadslabs’,  ontmoetings-, werk-, en leerlocaties, experimentele leer- en werkplekken, wijkinitiatieven in leegstaande gebouwen schieten in Nederlandse steden en wereldwijd als paddenstoelen uit de grond. Veel stadsbesturen ondersteunen deze initiatieven. Het is een nieuwe manier van het creëren van maatschappelijke meerwaarde tegen relatief lage kosten.

wild projects

Stadsambassades (city embassies)

In Nederlandse steden worden stadsambassades ingericht die de beweging van onderop gaat verbinden. Overal nemen burgers initiatieven in de wijken van steden. Dat kunnen kookclubs zijn, ontmoetingsplekken, creatieve hotspots, wijkzorgprojecten, het benutten van leegstaande gebouwen, etc. De Stadsambassades vormen een netwerk van (inter)nationale steden waarin stedelijke vraagstukken en innovaties centraal staan. De Stadambassade is een inter-lokale uitwisseling tussen steden waardoor kennis, ervaring en best practices kunnen worden gedeeld. De Almeerse stadsambassade kan worden gevestigd in het StadsMakersLab Almere (SLA).

Stichting Pakhuis de Zwijger ontvangt een subsidie van de Europese Unie / Citizen-program voor de eerste fase van het programma New Europe – Cities in transition. Van 2014 – 2016 gaat Pakhuis alle 28 hoofdsteden van de EU-lidstaten verbinden in een online-netwerk. In deze steden worden City Embassies gevestigd. Pakhuis organiseert maandelijks field trips naar de aangesloten steden. In de eerste helft van 2016 organiseert Pakhuis de Zwijger in Amsterdam ter gelegenheid van het EU-voorzitterschap van Nederland een reeks Europese-bijeenkomsten en een driedaagse City Citizen-top.

Informatie via https://www.facebook.com/cityembassiesthenetherlands en

http://www.dezwijger.nl/116265/nl/stadsambassades

Share

Verkiezingen en wat dan?

Verkiezingen vandaag voor de gemeenteraden in Nederland. U gaat vast stemmen. Maar wat gaan de lokale politici morgen doen? Hoe kunnen ze de vastgelopen motor weer aan de praat krijgen? Je ziet overal dat burgers het heft in eigen handen nemen. Er is een nieuwe economie van onderop aan het ontstaan. Het zou echter veel sneller kunnen gaan als daarvoor voldoende ruimte is. Alleen al in Amsterdam zijn duizenden jongeren op zoek naar betaalbare woon- en werkruimten. Het wordt tijd dat de nieuwe gemeentebesturen gaan zorgen voor dynamiek aan de onderkant van de samenleving. De bewoners willen, nu de politici nog. Met het onderstaande lijstje kunnen ze voor mij en vele anderen vanaf morgen aan de slag gaan.

verkiezingen

 

Share

Creativiteit belangrijkste eigenschap voor innovatie

Creativiteit is de belangrijkste eigenschap voor innovatie. Een inspirerende omgeving, een stadscentrum met grote aantrekkingskracht, een bloeiende creative industry, een hoge mix van ‘economische’ en culturele activiteiten in het stadscentrum, musea en theaters, gemengd wonen en werken in het centrum, zijn allemaal factoren die zorgen voor een rijke voedingsbodem voor creativiteit, ontwikkeling van talent, innovatie en nieuw ondernemerschap.

Hoe werkt creativiteit in onze hersenen? Kunnen stadsbesturen creativiteit stimuleren? Meer weten over hoe gemeenten het verschil kunnen maken? Download dan de presentatie over creativiteit die in het kader van de bijeenkomst ‘kunst en cultuur in een smart society’ op 12 maart 2014 is gegeven in het gebouw Places to work in Almere.

wild projects

Almere heeft de uitdagende taak om de creativiteit in de stad te bundelen en om te zetten in innovatie en nieuw ondernemerschap. Meer dynamiek aan de onderkant van de economie zal moeten zorgen voor meer innovatief ondernemerschap en nieuwe werkgelegenheid. In het onderstaande plaatje is aangegeven hoe een gemeente als Almere kan zorgen dat er meer (fysieke) ruimte ontstaat voor de inwoners om met hun creativiteit aan de slag te gaan.

wild projects Almere

 

Wat kan een gemeente doen om creativiteit te stimuleren en faciliteren?

wild projects

 

 

 

 

 

 

 

 

De presentatie kunt u downloaden via de volgende link:

visie op creativiteit & innovatie – wild projects mrt14

Share

Broedplaats 2.0

Broedplaats 2.0 kan een antwoord zijn op de grote vraag naar goedkope woon- en werkruimte. Voordat we het plan voor Broedplaats 2.0 presenteren vertel ik eerst iets over de aanleiding voor dit idee.

Energiesubsidies verzwakken Nederlandse economie

De regering subsidieert de traditionele sectoren met miljarden euro’s per jaar. Dit remt de transitie naar een duurzame economie. Het verzwakt bovendien de economie. De bedrijven in deze sectoren hoeven door de riante subsidies niet te investeren in het duurzamer maken van hun productietechnologie. Vanuit geo-strategisch perspectief is het niet zo verstandig om Nederland zo afhankelijk te laten zijn van de leveranciers van fossiele brandstoffen. De ruzies tussen Nederland en Rusland laten zien waar dit toe kan leiden.

wild projects
90 bedrijven goed voor twee derde CO2 uitstoot
Do it yourself

Ondanks de recessie en het kabinetsbeleid is er iets opmerkelijks aan de gang. Er zijn steeds meer burgers die initiatieven nemen. Dit gebeurt in broedplaatsen in de grote steden, op tijdelijke lege plekken of zelfs op onverwachte momenten met zogenaamde pop-up activiteiten. Deze ontwikkeling van onderop wordt vaak aangeduid als de do it yourself economie (1). Vaak werken mensen in een wijk samen met het aanleggen van een stadstuintje of het runnen van een tijdelijk buurtcafé in een leegstaande school. Veel jongeren willen hun eigen werk creëren en zoeken daarvoor goedkope werkplekken.

Een signaal dat deze beweging groeit is de grote vraag naar goedkope woon- en werkruimten in de grote steden. Vooral de vraag naar een woning met een werkruimte is groot. Ik beschouw deze ontwikkeling van onderop als een nieuwe, waardevolle toevoeging aan onze samenleving. Daarbij heb ik de indruk dat politiek Den Haag dit fenomeen nog niet goed in de gaten heeft. Gelukkig stimuleren en faciliteren gemeentebesturen van steden als Eindhoven en Amsterdam deze ontwikkeling van onderop al volop.

In het schema hieronder heb ik de do it yourself economie als nieuwe laag toegevoegd aan de bestaande economische structuur. Weliswaar aan de onderkant maar de bedrijfjes zorgen voor veel dynamiek en leveren (op termijn) ook een bijdrage aan de innovatie in de economie daar boven.

wild projects
nieuwe economische structuur
De lerende economie ontstaat van onderop

Op kunst, kunstonderwijs en cultuur is hard bezuinigd, terwijl creativiteit steeds belangrijker wordt om nieuwe producten te kunnen ontwikkelen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) stelt dat onderwijs Nederland uit de achterstandspositie moet halen. Beter onderwijs zorgt namelijk voor een hogere productiviteit, die weer nodig is om Nederland in economische opzicht uit de opgelopen achterstand te halen.

In de vorige blog heb ik geschreven dat ik niet geloof dat ‘de politiek’ in staat is om de kwaliteit van het onderwijs top down te verbeteren. Dit is de afgelopen decennia ook niet of nauwelijks gelukt. Daarom denk ik dat het effectiever is om de beweging van onderop te faciliteren. Veel creatieven en startende ondernemers werken samen en leren van en met elkaar. Organisaties als Pakhuis de Zwijger zijn aanjagers van de economie van onderop. In de broedplaatsen ontstaan vanuit het experiment nieuwe, slimme producten, diensten en effectieve werkprocessen. Daarmee is aan de onderkant van de ‘traditionele’ economie al een lerende economie ontstaan. Als nog meer mensen de mogelijkheid krijgen om hieraan mee te doen zal deze dynamiek van grote waarde worden voor MKB en grote bedrijven.

Broedplaats 2.0: het idee

Broedplaats 2.0 is een broedplaats én innovatiecentrum, wonen én werken bij elkaar, met ontmoetingspleinen, kookplaatsen, indoor- en daktuinen, fitness en sportzalen, pleintjes met café en gemeenschappelijke eetkeuken, werkplaatsen, ateliers en werkruimten in flexibel in te richten gebouwen op basis van vraag naar wonen en werken, in een groene omgeving dicht bij het stadscentrum.

Voor ambitieuze, creatieve, talentvolle, ondernemende mensen die dromen van een betere wereld en willen samen werken op een experimentele en pragmatische wijze aan het ontwikkelen en produceren van innovatieve producten en diensten.

De tekening hieronder geeft een beeld van een indeling van een broedplaats 2.0. Andere variaties zijn ook mogelijk.

wild projects
flexibel in te delen Broedplaats 2.0

Duizenden mensen vragen woon- en werkruimte om zelf aan de slag te kunnen gaan. De do it yourself economie is in de grote steden snel aan het groeien. In de oude industriële gebouwen ontstaat een nieuwe stedelijke maakindustrie. Steden als Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam faciliteren dit met het beschikbaar stellen van leegstaande gebouwen.

Maar door de grote vraag naar betaalbare woon- en werkruimten blijft de vraag veel groter dan het aanbod. Dit biedt kansen voor bijvoorbeeld Almere. Er zijn geen oude industriële gebouwen en nieuwe leegstaande gebouwen zijn te duur voor creatieven en starters. Maar Almere kan met het bouwen van nieuwe broedplaatsen 2.0 snel inspelen op de do it yourself economie. Almere kan dan mee profiteren van mensen die zelf producten en diensten creëren.

Met relatief goedkope huren kan Almere talentvolle en ondernemende Amsterdammers verleiden aan de slag te gaan in een Almeerse Broedplaats 2.0!

De broedplaatsen kunnen op basis van de vraag naar woon- en werkruimte flexibel worden ingericht. Als een broedplaats volstroomt, kan met de bouw van een nieuwe broedplaats worden gestart. Zo kan er een creatieve innovatiewijk ontstaan vol met bedrijvigheid.

wild projects
vier broedplaatsen 2.0 bij elkaar in een innovatiewijk
wild projects
een impressie van het ‘pakhuis’ Broedplaats 2.0

(1) De do it yourself economie heeft niet dezelfde betekenis als het begrip participatiesamenleving, dat door het huidige kabinet is gelanceerd. Het eerste is de beweging van onderop waarbij burgers samenwerken om ‘de wereld beter, duurzamer en leuker te maken’. Het tweede kan worden gezien als een -van boven opgelegde- boodschap van het kabinet dat de overheid verwacht dat burgers mee gaan helpen met het verlenen van zorg aan familie en buren. De vraag is of het kabinet met het verkondigen van de participatiesamenleving maatschappelijke betrokkenheid kan stimuleren. Of kan afdwingen door te bezuinigingen op de zorg. 

Hoe kunnen we dit realiseren?

Wordt vervolgd met nieuwe blog met toelichting over de onderstaande optie voor een aanpak.

wild projects

Share

Nederland staat stil

Nederland staat stil, loopt achter en is in slaap gedompeld. Ons land dreigt de aansluiting met economieën te verliezen waar wel een duidelijk plan voor de toekomst is. De medicijnen loonmatiging en arbeidsparticipatie zijn uitgewerkt. Het politieke debat in Den Haag is verzand en is sterk verbonden met de energie consumerende industrie. Deze industrie krijgt jaarlijks rond de 6 miljard euro aan energiesubsidie. Niet vreemd dat de greentech industrie in Nederland maar niet van de grond komt. Premier Rutte slaat zich op zijn liberale borst omdat hij zo trots is dat hij geen visie  heeft. Hij kent niet eens de betekenis van het begrip visie want hij vergelijkt het met een blauwdruk.

wild projects
Shell Pernis

In navolging van Zuid-Korea, Singapore en Finland moet geïnvesteerd worden in onderwijs voor jong en oud, zegt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).  De grootste vooruitgang om Nederland uit de impasse kan halen is meer productiviteit. Dit kan vooral worden behaald met beter onderwijs. De WRR zet ook grote vraagtekens bij het ‘topsectorenbeleid’ en de overheidssteun aan research & development. Ook hier gaat het vooral om het subsidiëren van de traditionele grote spelers in de Nederlandse economie. Voor het verdienvermogen is het belangrijker te investeren in de productiviteit van de werknemer. In essentie betreft dat de kwaliteit van alles wat met kennisoverdracht te maken heeft. Kenniscirculatie –zorgen dat kennis op de juiste plek komt-  is daarbij belangrijker dan het ontwikkelen van nieuwe kennis.

Lerende economie

We kunnen niet voorspellen waarmee we over een jaar of tien een goede boterham kunnen verdienen. Het beleid zou zich daarom moeten richten op onderwijs, kenniscirculatie en productiviteit. De WRR stelt dat het de hoogste tijd is om de bakens te verzetten en pleit voor het ontwikkelen van een lerende economie. Daarvoor moet de kwaliteit van het onderwijs worden verbeterd.

Ik ben het geheel eens met de analyse van de WRR. Eigenlijk is de visie van de WRR niet zo nieuw, want dergelijke pleidooien zijn ook in de jaren negentig gehouden. Toen noemden we het de kenniseconomie. Ik geloof echter niet dat de politieke partijen in Den Haag in staat zijn om afstand te nemen van de VNO/NCW en de traditionele economische sectoren. Ook dit bezuinigingskabinet blijft de economische sectoren subsidiëren met miljarden euro’s. Daarnaast hebben politici in de afgelopen decennia bewezen niet in staat te zijn om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.

Hoe dan wel?

De remedie voor verandering kan ontstaan in de do it yourself samenleving. Door zelf initiatieven te nemen en activiteiten te ontplooien, kunnen creatieve burgers en ondernemers met elkaar zorgen voor kenniscirculatie en innovatie. Wachten tot Den Haag begrijpt dat het anders moet, kan nog vele jaren duren. Het is te vergelijken met een tanker die naar de Rotterdamse haven moet, maar waarvan de stuurman pas bij IJmuiden begint te sturen. Politici van de VVD, CDA en PvdA dienen vooral de belangen van grote industriële bedrijven en de landbouw. Voor het MKB hebben ze overigens ook een aardige subsidieregeling bedacht. Maar er is een geheel nieuwe ontwikkeling gaande, namelijk de honderden experimentele bedrijfjes die in de schaduw van de oude economie opereren. De  volgende structuur is zich aan het ontwikkelen:

  • Bedrijven in de traditionele sectoren (vaak grote energie verbruikers)
  • Innovatieve bedrijven zoals ASML, Philips, DSM, Tom Tom, etc.
  • MKB bedrijven
  • ZZP’ers (flexibele schil)
  • Starters, creatieven, kunstenaars, experimentele bedrijven, app-makers, designers en collectieven (do it yourself economie).

Faciliteer de do it yourself economie

Ik denk dat de lerende economie via de Den Haagse politiek niet of zeker niet op korte termijn wordt gerealiseerd. Gelukkig wordt ‘leren van elkaar en met elkaar’ al in praktijk gebracht in de do it yourself economie. Kunstenaars, technici en wetenschappers werken samen aan de creatie van innovatieve producten en diensten en hebben bijvoorbeeld de 3D printer ontwikkeld. Dit apparaat zorgt voor een nieuwe industriële revolutie en voor terugkeer van de industrie naar de stad (zie eerdere blogs). Er is nog een andere ‘gelukkige’ ontwikkeling. Lokale politici in Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven beschouwen deze ontwikkeling van onderop als waardevol en faciliteren deze daarom ook. Maar daar kan nog wel een tandje bij worden gezet. Zo vragen tienduizenden Amsterdammers om betaalbare woon- en werkruimte om aan de slag te kunnen gaan. Er staan honderden gebouwen leeg dus waar wachten we op. Met een paar miljarden van de achterhaalde energiesubsidie kunnen deze gebouwen worden ingericht als broedplaatsen voor creatieve, ondernemende burgers. De samenleving krijgt de lerende economie dan cadeau.

wild projects
Now Future DDW 2013

 

Toelichting

Volgens het Internationaal Energie Agentschap IEA zijn de energiesubsidies een ‘aanmoediging tot kostbare verspilling’ van fossiele energie. Bron: De Volkskrant 13 november 2013 – www.volkskrant.nl

In het rapport World Energy Outlook (WEO-2013) staat het volgende bedrag over deze subsidie: One such barrier is the pervasive nature of fossil-fuel subsidies, which incentivise wasteful consumption at a cost of $544 billion in 2012. http://www.iea.org/newsroomandevents/pressreleases/2013/november/name,44368,en.html

 

Share

Slimme gemeenten faciliteren initiatieven van onderop

Slimme gemeenten faciliteren

Burgers en kleine bedrijven nemen steeds meer het heft in eigen handen. Ze wachten niet af tot de overheid met nieuwe beleidsinitiatieven komt, maar gaan zelf aan de slag. Dit zie je op grote schaal gebeuren in steden als New York, Kopenhagen, Berlijn en Amsterdam. Deze steden kennen al een lange geschiedenis van initiatieven van onderop. Wat begon met het kraken van leegstaande gebouwen wordt door de crisis beleid om leegstaande gebouwen opnieuw te gebruiken. De grootste broedplaats van Europa, het NDSM-terrein in Amsterdam-Noord werd decennia geleden gekraakt en is uitgegroeid tot een gewilde plek in Amsterdam. Bedrijven als Hema en VNU hebben er hun hoofdkantoren neergezet. In Amsterdam zijn tientallen broedplaatsen waar honderden kunstenaars en creatieve bedrijven relatief goedkope ruimten huren. In Eindhoven kun je in de Dutch Design Week zien waartoe kleine bedrijven in staat zijn. Onder de 200.000 bezoekers veel Chinezen en Japanners die met een videocamera’s de innovaties vastleggen. Een recente ontwikkeling is het creëren van tijdelijke functies op een lege plek of in een leeg gebouw. Gemeentebestuurders faciliteren dit omdat ze inzien dat tijdelijke projecten ook waarde opleveren.

Er zijn ook steden waar deze ontwikkeling van onderop, ook wel DIY (do it yourself) genoemd, nog nauwelijks van de grond komt. Wonen daar te weinig actieve kunstenaars en creatieve ondernemers? Of zijn er geen broedplaatsen en lege gebouwen? Zijn de huren te hoog? Of te weinig hoogopgeleide inwoners met een creatieve en technische opleiding? Een ding is duidelijk: steden met veel broedplaatsen hebben bijna altijd een (technische) universiteit en een kunst- en designacademie binnen de stadsgrenzen. In Amsterdam en Eindhoven wonen bovendien veel creatieven en jonge designers en technici uit andere steden en landen.

Almere, een relatief jonge stad zonder oude, industriële gebouwen, heeft nog weinig broedplaatsen. Dit kan een hindernis zijn voor creatieve burgers en zzp’ers om samen aan de slag te gaan. Almere kampt bovendien met een braindrain omdat jonge Almeerders in andere steden studeren en daar meestal blijven wonen en werken. Misschien zijn deze jongeren te verleiden door ze een plek aan te bieden in een bruisende broedplaats.

In steden als New York, Berlijn,  Amsterdam en Eindhoven ontstaat in de oude stad de nieuwe stad. In verlaten industriële gebouwen ontwikkelen kunstenaars, architecten, creatieve academici en zzp’ers nieuwe producten. Met laser cutters en 3D printers fabriceren ze unieke, eenmalige  producten. In deze steden is een nieuwe industriële revolutie begonnen die de industrie weer terugbrengt naar de stad.

Afschaffen zelfstandigenaftrek is onverstandige besluit

Gemeenten gaan een moeilijke tijd tegemoet. Uit onderzoek van COELO blijkt dat in 2017 een gat gaapt van 6 miljard euro tussen de verwachte inkomsten en uitgaven van gemeenten. Anders dan de rijksoverheid moeten gemeenten een sluitende begroting maken. Dit betekent dat forse ingrepen onvermijdelijk zijn. De financiële problemen dreigen voor gemeenten nog groter te worden. Het kabinet Rutte II wil namelijk de zelfstandigenaftrek beëindigen. Veel creatieven zijn zzp’er. Een gemiddelde ondernemer verdient € 26.460,- en dit is minder dan modaal (bron: EIM). Als het kabinet vasthoudt aan deze bezuiniging dan betekent dit een inkomensverlies van rond de € 2.700,- per jaar. Voor starters is dit zelfs zo’n € 3.500,-. De zelfstandigenaftrek zorgt ervoor dat ondernemers die ca. € 20.000 per jaar verdienen het financieel nog redden. Ondernemers die € 60.000 verdienen, worden bevoordeeld omdat zij gebruik kunnen maken van fiscaal aftrekbare zaken zoals een auto van de zaak, arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenopbouw. Afschaf van zelfstandigenaftrek voor zzp’ers  die rond de € 20.000,- per jaar verdienen kan de genadeklap betekenen. Volgens onderzoek kan dat 50% van de creatieve bedrijfjes de kop kosten (bron: de Volkskrant). Zij zullen dan een beroep op bijstand moeten doen. terecht te komen. De rekening komt dan op het bord van de lokale overheid. Gemeenten doen er daarom verstandig aan om zzp’ers te faciliteren en ondersteunen.

Nog meer Blokkers?

Er zijn gemeenten die handelen alsof er geen banken-, huizen-, en eurocrisis is. Ze zijn vooral bezig met weer een nieuw winkelcentrum en het binnenhalen van de zoveelste Blokker. Gelukkig zijn er ook steden die kunstenaars, industrieel ontwerpers, creatieve bedrijven en zzp’ers helpen met het beschikbaar stellen van leegstaande gebouwen. Met relatief goedkope huren werken creatieven en kleine bedrijven in voormalige industriële gebouwen. Het creëren van maatschappelijke meerwaarde speelt zich af in het gebied tussen vrije kunst en techniek. Met computergestuurde machines zoals 3D printers ontstaat een nieuwe, stedelijke industrie.

Voor lichtpuntjes in de economie en samenleving moeten we niet op het Binnenhof in Den Haag zijn maar lokaal in Nederland. Steeds meer burgers en kleine bedrijven nemen het heft in eigen handen. Dit zie je vooral in omgevingen waar creatieven en hoogopgeleide mensen elkaar gemakkelijk kunnen ontmoeten. Politici en ambtenaren kunnen de doorslag geven of de initiatieven van onderop succes hebben. Niet door het geven van subsidie maar door leegstaande gebouwen beschikbaar te stellen. Ook woningbouwcorporaties dragen bij aan het succes hiervan. Vaak zie je dat bestuurders eerst initiatieven op een bepaalde plek gedogen en daarna gaan ondersteunen. Het gaat vaak niet zonder slag of stoot. Het komt voor dat een wethouder goedkeuring verleent maar dat de ambtenaren niet willen uitvoeren. Het gebeurt ook andersom. Ambtenaren die het wel zien zitten maar bestuurders vasthouden aan klassiek beleid.

Voorbeelden voor initiatieven van onderop zijn:

  • Burgerinitiatieven zoals energie coöperaties, pop-up activiteiten, buurtactiviteiten, e.d.
  • Oprichten van zorgbedrijven zonder managers
  • zzp’ers die samen werken om nieuwe producten te ontwikkelen
  • Innovatieve en creatieve projectorganisaties zoals Mediamatic, Pakhuis de Zwijger en Dutch Design Week die innovatie bevorderen
  • Het beschikbaar stellen van computergestuurde machines zoals laser cutters en 3D printers waardoor zzp’ers gebruik kunnen maken van geavanceerde machines

Doorslaggevend voor innovatie en economische succes van onderop is de beschikbaarheid over goedkope ateliers, werkplaatsen en kantoren waar verschillende disciplines met elkaar kunnen experimenteren en samenwerken.

Ultimaker
voorbeeld van een 3D printer
Amsterdam Maker Festival

We staan aan het begin van een revolutionaire nieuwe manier van produceren. Met de hulp van nieuwe middelen als 3D-printers, plasmasnijders, techstoffen, open source elektronica en ingenieuze powertools kun je alles maken wat je bedenkt. Of je nu kok bent of techneut, mode-ontwerper of kunstenaar. Makers bepalen hoe de wereld er uit ziet. Makers zijn het levende bewijs dat maken leuk en nuttig is. Makers zijn van alle leeftijden en komen overal vandaan. Overal in de wereld komen nu onafhankelijke en community-driven Maker Festivals of Maker Fairs op. De ‘Maker Movement’ heeft nu ook Nederland bereikt. In Nederland zijn er (of zijn er serieuze plannen voor) Maker Festivals in Groningen, Twente, Limburg en Amsterdam. Het Amsterdam Maker Festival werkt nauw samen met deze andere festival en initiatieven.

De nieuwe ‘maak’plaats iFabrica

In het oude Stork-gebouw in Amsterdam-Noord is iFabrica gevestigd. Dit is een open werkplaats en atelier voor kleine ondernemers, creatievelingen, hobbyisten en studenten met apparatuur en materialen die zij in hun eentje nooit zouden kunnen veroorloven. In de ruimtes van iFabrica staan professionele machines en gereedschappen voor de bewerking van onder andere hout, metaal, kunststof en textiel. Paradepaardjes zijn natuurlijk de 3D-printers en de CNC-gestuurde machines zoals houtfrees- plasma- en lasersnijders. Maar iFabrica heeft ook alle vertrouwde classics in huis; van draaibanken tot naaimachines en handgereedschap. Omdat er een grote diversiteit aan makers in iFabrica aan het werk is, inspireren en helpen zij elkaar en kan iFabrica uitgroeien tot een community van makers. In de werkplaats (zie foto) wordt gewerkt aan de renovatie van een ‘antieke’ inpakmachine voor chocolade repen.

 

wild projects

De nieuwe maakindustrie In de voormalige Stork fabriek

 

 

 

In de broed- en maakplaatsen begint de nieuwe industriële revolutie

In Amsterdam, Eindhoven, Rotterdam en Utrecht zijn vele tientallen broedplaatsen boordevol kunstenaars en zzp’ers die maatschappelijke waarde creëren. In de steden met veel broedplaatsen ontstaan nieuwe thematische broedplaatsen. Zoals het oude Shell lab in Amsterdam-Noord dat zich gaat richten op multimedia en gaming bedrijven. In New York en Eindhoven zijn leegstaande gebouwen ingericht als ‘maak’plaatsen met 3-D printers. De 3D printers in de Eindhovense maakfabriek worden gebruikt voor het printen van complexe producten voor ASML en Philips. Deze grote bedrijven profiteren van de innovatieve houding van kunstenaar en designers die de 3D printers in de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Een Nederlands bedrijf is een van de marktleiders in de wereld voor de verkoop van betaalbare 3D printers.

In Amsterdam heeft iFabrica onlangs een oude Stork-fabriek ingericht met computergestuurde machines voor mensen die iets willen maken. Een ander opvallend aspect is dat nieuwe broedplaatsen kunstenaars en bedrijven selecteren op hun houding om samen te werken. Als je alleen je eigen ding wil doen is er geen plaats voor je in het gebouw. Dit beleid is een gevolg van de ervaring dat nieuwe bedrijven vooral combinaties zijn van creativiteit en het verbinden van verschillende disciplines. Zo experimenteren microbiologen en architecten met nieuwe, duurzame materialen in de Van Genthallen van Mediamatic. En wat te denken van een Amsterdams architectenbureau dat een compleet huis met een 3D-printer bouwt. Deze initiatieven zijn mogelijk omdat gemeenten en andere partijen zorgen dat creatieve, ondernemende mensen aan de slag kunnen in gebouwen met relatief lage huren. Slimme gemeenten faciliteren initiatieven van onderop al is het alleen maar om een nieuwe financiële tegenvaller te voorkomen.

Share

De bottom-up stad

De bottom-up stad is in volle ontwikkeling

Op 12 juli las ik in een email van Pakhuis de Zwijger over ‘Mensen maken de stad’ het volgende: ‘De nieuwe stad wordt niet gepland vanuit directiekamers van projectontwikkelaars en beleidsmakers, maar gemaakt door al die kleine en grote initiatieven waar bewoners iedere dag weer samen aan bouwen. Want juist die initiatieven geven de stad en haar bewoners hun energie, hun unieke karakter en hun gevoel bij elkaar te horen.’

In de email staan de volgende inspirerende onderwerpen: ‘Veel initiatieven gingen over eerlijk eten. Het devies: meer bewustwording, terug naar eigen regio en duurzamer geproduceerd. Van een gastronomische do-it-yourself-supermarkt waar bewoners zelf hun producten mogen komen bewerken tot de Tostifabriek waarin midden in de stad – van de varkensslacht tot het smeren – het hele proces van tosti’s maken wordt gedemonstreerd. En recent nog:  DAMn Food Waste , die met vijfduizend gratis maaltijden op het Museumplein aandacht vroeg voor de grote hoeveelheden voedsel die wij ieder jaar weer in de kliko gooien.

Mensen maken de stad ook met stenen: zelfbouw is een serieuze concurrent aan het worden van corporaties en projectontwikkelaars. Ga maar eens kijken in de Houthavens , op IJburg of op het  Zeeburgereiland (of in Almere-Poort). Een veelbelovende oplossing voor de gestagneerde woningbouwsector.

wild projects
winnaar mooiste zelfbouwhuis Almere Poort

Initiatiefrijke bewoners maakten ook slim gebruik van de grote leegstand in de stad. Zo kwam Studio BG in Bos en Lommer beschikbaar voor kleine bedrijfjes, stichtingen en andere initiatieven; opende een nieuwe broedplaats voor media-technologie haar deuren in het oude Shell laboratorium in Amsterdam-Noord en mochten creatievelingen een deel van de Heesterveld in Zuidoost naar eigen inzicht vormgeven en bewonen. En dan hebben we het nog niet eens gehad over al die festivals in de stad voor en door bewoners: van Rollende Keukens tot Magneetfestival, of al die huiskamerrestaurants, wijk-ondernemingen en initiatieven die de stad of buurt schoner, duurzamer en leefbaarder willen maken.’ Bron: www.dezwijger.nl

Kortom: de bottom-up stad leeft. Dit proces zie je ook in andere grote steden zoals in Rotterdam, Eindhoven en Utrecht. Overheden en bedrijven kunnen van dit proces leren. Want deze initiatieven kunnen de voorbode zijn van een nieuwe manier van organiseren en produceren op basis van nieuwe waarden. Dat innovatie van onderop komt is, komt wel vaker voor in perioden van crisis. Maar dit keer kan dit wel eens een structureel karakter krijgen. Want steeds meer hoogopgeleide mensen willen het heft in eigen handen nemen omdat overheden en bedrijven niet leveren wat zij vinden dat nodig is. Daarnaast zijn nieuwe technologieën, zoals 3D-printing, steeds vaker kleinschalig toe te passen. Verder zien we senioren niet meer achter de geraniums zitten, maar een actieve rol spelen in de samenleving.

Share

2,5 miljoen euro voor een Amerikaans hotel in Almere?

De gemeente Almere is van plan om 2,5 miljoen euro te geven aan een Amerikaanse hotelketen om Alnovum te verbouwen tot hotel. GroenLinks heeft hierover vragen gesteld aan het college, zo meldde de krant Almere Vandaag op 5 juli. Wat wil de gemeente hiermee bereiken? De gemeente is eigenaar van het pand en zal waarschijnlijk huur van deze Amerikaanse multinational ontvangen. Het is natuurlijk goed om arbeidsplaatsen te creëren voor laaggeschoolde mensen. Maar de kans is groot dat zij als flexwerkers met tijdelijke contracten worden ingezet voor het schoonmaken van kamers en het opmaken van bedden. Daarmee zal deze 2,5 miljoen euro zal niet zorgen voor een structurele versterking van de lokale economie.  Wat zijn eigenlijk de argumenten van het college om dit bedrag over te maken aan de kapitaalkrachtige hotelketen met duizenden hotels wereldwijd? Op de website van de gemeente Almere is geen document over dit voornemen te vinden. Waarom wordt dit bedrag niet besteed aan een structurele investering in werkgelegenheid? Bijvoorbeeld voor de huisvesting van start-ups? Veel jongeren uit Almere studeren in Amsterdam, Utrecht, Delft, Eindhoven en Twente. De kans is groot dat zij blijven hangen in deze plaatsen omdat zij daar meer kans hebben op een baan. Bovendien hebben de universiteiten en hogescholen faciliteiten voor het starten van een bedrijf. Almere kan de 2,5 miljoen euro beter inzetten om jongeren te verleiden in hun oorspronkelijk woonplaats een bedrijf te starten. Dit kan met het aanbieden van ‘eerste jaar gratis huisvesting’, lage huurprijzen en het geven van begeleiding. Ondernemers in Almere zullen vast en zeker ook bereid zijn om als mentor van starters op te treden. De gemeente Almere kan met dit bedrag dus veel meer waarde realiseren dan het weg te geven aan een Amerikaanse multinational.wild projects

Share

Een Europese coöperatie voor geneesmiddelen

Een Europese coöperatie voor geneesmiddelen zorgt voor een Europees antwoord op de macht van de multinationals en geeft werk aan hoogopgeleide jongeren.

Terwijl de komende jaren wereldwijd de uitgaven voor research & development in de farmaceutische sector stijgen, nemen de uitgaven in Europa in snel tempo af. Steeds meer nieuwe medicijnen worden ontwikkeld in opkomende landen zoals Brazilië en Rusland. ‘Farmaceuten verlaten de oude wereld’, staat boven een artikel in de Volkskrant van 3 juli 2013. Steeds meer geneesmiddelen komen uit de biotechnologie. Deze zijn moeilijker na te maken dan chemisch vervaardigde medicijnen. Het kweken van cellen in biologische laboratoria is een veel gecompliceerder proces dan een werkzaam molecuul te kopiëren en daar pillen van te slaan. Daarom is er minder animo bij fabrikanten om in dat proces te stappen. Ondanks het vertrek van grote fabrikanten uit Nederland zijn er wel veel start-ups in Nederland actief in de sector. Tot zover het artikel.

De risico’s liggen bij de start-ups omdat het onderzoek tijdrovend is en succes niet zeker is. De machtige multinationals hoeven zelf minder onderzoek te doen omdat zij een monopoliepositie hebben in het distribueren van medicijnen naar artsen, ziekenhuizen en patiënten. Door de stijgende zorgkosten is dit een verontrustende ontwikkeling. Dus wordt het hoog tijd voor een Europees antwoord.

Dit kan door het opzetten van een Europese coöperatie voor de ontwikkeling van geneesmiddelen. Een soort Airbus, niet voor vliegtuigen maar voor de productie van nieuwe geneesmiddelen. Waarom is een farma-coöperatie nodig? Het is van belang voor:

  1. Het opnieuw opbouwen van de R&D positie van Europa in de farmaceutische sector
  2. Het ontwikkelen en produceren van medicijnen in samenwerking met start-ups in de landen van de Europese Unie
  3. Het verrichten van fundamenteel onderzoek naar vervangers van niet meer werkzame geneesmiddelen door  het (overmatig) gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw en leefomgeving
  4. Het op de markt brengen van geneesmiddelen voor de vergrijzende samenleving die de kosten daarvan moeten helpen beheersen.
  5. Het opzetten voor het creëren van werk voor duizenden hoogopgeleide jongeren in de EU.

De EU zal enkele tientallen miljarden van de landbouwsubsidies moeten overhevelen naar de farma-coöperatie. De landbouw is ‘schuldig’ aan de verspreiding van resistente bacteriën en schimmels door het (overmatige) gebruik van antibiotica, insecticides, etc. Bovendien leveren de landbouwsubsidies geen banen op. De farma-coöperatie zal bestaan uit een aantal laboratoria in de EU-landen met verbindingen naar de universiteiten. In de labs werken jongeren en wetenschappers uit verschillende landen. In een Spaans lab werkt dan personeel uit de hele EU. Dit zorgt voor interne controle op de prestaties van de laboratoria. Daarnaast is ook extern  toezicht nodig om de prestaties te beoordelen. Dit zal zeer stevig moeten zijn om verkwisting van Europees geld te voorkomen. Naast het uitvoeren van Europese onderzoeksprojecten in de eigen laboratoria investeert de coöperatie ook in start-ups. Veelbelovende producten worden in de EU-laboratoria getest voor de grootschalige klinische testfase. De EU-landen investeren jaarlijks een bepaald bedrag per inwoner in de farma-coöperatie. Naast het collectieve Europese aandeel worden de landen dan voor bijvoorbeeld 50% mede-eigenaar. Naast de noodzaak om aan de slag te gaan, kan zo’n project zorgen dat burgers de EU meer gaan waarderen.

Share

Ai Weiwei in the Guardian: NSA surveillance: The US is behaving like China

Ai Weiwei about NSA leak
Both governments (US and China) think they are doing what is best for the state and people. But, as I know, such abuse of power can ruin lives

NSA whistleblower Edward Snowden and Barack Obama appear on the front pages of local papers in Hong Kong on 11 June 2013. Photograph: Bobby Yip/Reuters

Even though we know governments do all kinds of things I was shocked by the information about the US surveillance operation, Prism. To me, it’s abusively using government powers to interfere in individuals’ privacy. This is an important moment for international society to reconsider and protect individual rights.

I lived in the United States for 12 years. This abuse of state power goes totally against my understanding of what it means to be a civilised society, and it will be shocking for me if American citizens allow this to continue. The US has a great tradition of individualism and privacy and has long been a centre for free thinking and creativity as a result.

In our experience in China, basically there is no privacy at all – that is why China is far behind the world in important respects: even though it has become so rich, it trails behind in terms of passion, imagination and creativity.

Of course, we live under different kinds of legal conditions – in the west and in developed nations there are other laws that can balance or restrain the use of information if the government has it. That is not the case in China, and individuals are completely naked as a result. Intrusions can completely ruin a person’s life, and I don’t think that could happen in western nations.

But still, if we talk about abusive interference in individuals’ rights, Prism does the same. It puts individuals in a very vulnerable position. Privacy is a basic human right, one of the very core values. There is no guarantee that China, the US or any other government will not use the information falsely or wrongly. I think especially that a nation like the US, which is technically advanced, should not take advantage of its power. It encourages other nations.

Before the information age the Chinese government could decide you were a counter-revolutionary just because a neighbour reported something they had overheard. Thousands, even millions of lives were ruined through the misuse of such information.

Today, through its technical abilities, the state can easily get into anybody’s bank account, private mail, conversations, and social media accounts. The internet and social media give us new possibilities of exploring ourselves.

But we have never exposed ourselves in this way before, and it makes us vulnerable if anyone chooses to use it against us. Any information or communication could put young people under the surveillance of the state. Very often, when oppressive states arrest people, they have that information in their hands. It can be used as a way of controlling you, to tell you: we know exactly what you’re thinking or doing. It can drive people to madness.

When human beings are scared and feel everything is exposed to the government, we will censor ourselves from free thinking. That’s dangerous for human development.

In the Soviet Union before, in China today, and even in the US, officials always think what they do is necessary, and firmly believe they do what is best for the state and the people. But the lesson that people should learn from history is the need to limit state power.

If a government is elected by the people, and is genuinely working for the people, they should not give in to these temptations.

During my detention in China I was watched 24 hours a day. The light was always on. There were two guards on two-hour shifts standing next to me – even watching when I swallowed a pill; I had to open mouth so they could see my throat. You have to take a shower in front of them; they watch you while you brush your teeth, in the name of making sure you’re not hurting yourself. They had three surveillance cameras to make sure the guards would not communicate with me.

But the guards whispered to me. They told stories about themselves. There is always humanity and privacy, even under the most restrictive conditions.

To limit power is to protect society. It is not only about protecting individuals’ rights but making power healthier.

Civilisation is built on that trust and everyone must fight to defend it, and to protect our vulnerable aspects – our inner feelings, our families. We must not hand over our rights to other people. No state power should be given that kind of trust. Not China. Not the US.

Share

3D printing, een goddelijke techniek

3D printing zorgt voor een ongekende scheppende kracht van de mens. Wij zijn in staat om met een 3D printer een kopie op maat van ons eigen lichaam te maken. Kunnen we daarmee de 3D printer beschouwen als een goddelijke techniek? Als de kunstschilders en beeldhouwers in de 15e eeuw een 3D printer hadden gehad dan had men dat beschouwd als de hand van God. Tijdens de Renaissance was de opvatting dat de scheppende en creatieve kracht van een kunstenaar van Gods hand kwam. Albrecht Dürer was één van de eerste

wild art tour
Albrecht Dürer, Zelfportret op 28-jarige leeftijd, 1500. Albrecht Dürer (1471-1528) was een Hongaars-Duits kunstschilder, tekenaar en maker van kopergravures. Hij reisde veel met name naar de Nederlanden maar vooral naar Italië op zoek naar beelden van de renaissance. Overtuigd door het Italiaanse humanisme van Michelangelo en Dante had hij de moed zichzelf in een frontale zelfverzekerde pose op een doek te plaatsen. Met olieverf op een houten paneel presenteert Dürer zichzelf monumentaal als een afbeelding van Christus.

kunstenaars die zichzelf portretteerde. Op de afbeelding zien we hem frontaal afgebeeld. In een houding die gangbaar was voor afbeeldingen van koningen en Christus. Dürer verwijst hiermee naar de opvatting uit de Renaissance dat de scheppende en creatieve kracht van een kunstenaar van Gods hand kwam. Op het schilderij staat een Latijnse inscriptie dat kan worden vertaald als

Ik, Alfred Dürer uit Neurenberg schilder mijzelf in eeuwigdurende kleuren op de leeftijd van 28 jaar.

Albrecht Dürer gebruikte een spiegel om zijn zelfportret te maken. Als hij een 3D printer zou hebben gehad zou hij ongetwijfeld een 3D beeld van zich zelf hebben gemaakt. Anno 2013 gebruikt de beeldhouwer Caspar Berger een 3D printer om afgietsels van zich zelf te maken. Hij haalt zijn inspiratie uit de Italiaanse renaissance en transformeert deze naar het heden. Dit doet hij met figuratieve beelden die een eigentijdse interpretatie geven van klassieke thema’s. In zijn werk staat de relatie tussen binnenkant en buitenkant centraal. Hij geeft zijn ideeën vorm met siliconen afgietsels van zijn eigen lichaam die hij vervolgens giet in brons, zilver en goud. Door de liefde voor de Renaissance en het maken van beelden van het eigen lichaam kun je een parallel trekken tussen het werk van Albrecht Dürer en Caspar Berger.

Berger maakt series zelfportretten. Dit is in de geschiedenis van de beeldhouwkunst altijd een zeldzaamheid geweest. Schilders gebruikten een spiegel voor een zelfportret. Maar een beeldhouder had geen middelen om een driedimensionaal beeld van zich zelf te maken. Met de komst van de 3D scan en printer is een nieuwe tijd aangebroken in de geschiedenis van de kunst.  Voor het werk Skeleton liet Caspar Berger een CT-scan van zijn lichaam maken waardoor een zeer precieze kopie van zijn skelet ontstond.

wild art tour
schedel van Caspar Berger (zilver, 3D printer)

Met een 3D printer produceerde Berger zijn eigen  zilveren schedel (zie afbeelding hiernaast).

Op de schedel heeft hij in navolging van Albrecht Dürer gegraveerd:

I, Caspar Berger of Amsterdam, copied my skull thus in immortal silver at the age of forty-seven years.

De video laat zien hoe Berger te werk gaat.

 

 

Share

3D printer op het slagveld in Afghanistan

Het Amerikaanse leger heeft in juli 2012 een 3D printer naar Afghanistan verscheept. Met deze printer kunnen soldaten onderdelen van aluminium, plastic en staal printen. Met als gevolg een enorme tijdwinst, want de ‘fabriek’ gaat mee naar de frontlinie. Een kleine printer kan mee in de rugzak van een soldaat en een grote printer in een legertruck. The Future Warfare centre in Alabama heeft de 3D printers ontwikkeld.

Obama heeft vlak voor zijn verkiezing een subsidie van 30 miljoen dollar goed gekeurd voor het uitvoeren van onderzoek naar massa-productie met 3D printers. De subsidie gaat naar een nationaal 3D printing centrum in Ohio (The National Additive Manufacturing Innovation Institute is part of a military-led public-private partnership to research the possibilities of mass-producing machine parts).

Misbruik

De revolutie op het gebied van 3D printing kan overigens ook voor hele nare verrassingen gaan zorgen. In de V.S. zijn al digitale ontwerpen beschikbaar waarmee burgers met de 3D-thuisprinter onderdelen van een wapen printen en in elkaar zetten.

Bron http://www.dezeen.com

met 3D stenen een muur bouwen

Uit hetzelfde blad ook een bericht over 3D in de bouw. Architect Brian Peters maakt met een 3D printer keramische stenen voor het bouwen van architecturale structuren (zie foto hiernaast). Aardig is te melden dat hij werkt in de voormalige textielfabriek de Schellensfabriek in Eindhoven.Meer 3D producten zijn te vinden op www.freedomofcreation.comprinter

Volgende blogs over 3D printers gaan over het printen van voedsel en in de verre toekomst van organen.

Share

Amsterdam aktief met 3D-printing (2)

Eerder schreef ik over 3D printing op de Duch Design Week en de plannen in New York voor een 3D printing fabriek, maar schreef niet dat ook in Amsterdam al veel op dit gebied gebeurt. Op Picnic dit jaar was al veel aandacht voor 3D printing. Het artikel ‘Nieuwe fiets? Control-P’ in De Vokskrant van 16 november 2012 geeft een voorbeeld van de Kamermaker. Dit is een verrijdbare container waarin met een grote 3D printer voor het printen van elementen met een omvang van 2 bij 3,5 meter! Met deze enorme grote printer kunnen muren, trappen en deuren worden gebouwd (zie video hieronder). Het architectenbureau Stone Spray ontwikkelt een manier om met een rijdende robotarm verschillende vormen met zand en bindmiddel te printen. Interessant is dat de traditionele bouwsector door de crisis in grote problemen verkeerd maar dat de volgende industriële revolutie met 3D printing in de steigers staat. Misschien een beetje ver gezocht maar we zien hier ook de theorie van de dissipatieve structuren van Prigogine in de praktijk (zie ‘jansen op de boekenplank’ op deze website).

Lees verder op www.kamermaker.com en www.stonespray.com

Share

Banen creëren in Almere: begin daarmee op de basisschool

Onlangs kreeg wethouder Ben Scholten van Almere veel kritiek te verduren over zijn 100.000 banenplan voor Almere. Volgens de lokale krant AlmereVandaag lukt het wethouder Ben Scholten maar niet om de hele gemeenteraad achter zijn beleid te krijgen. Met name GroenLinks vindt dat het geld – inmiddels ruim twee miljoen euro – niet goed is besteed door onder meer de Economic Development Board Almere.  Aan de zoektocht naar 100.000 banen zijn pas 24 banen ontstaan. De wethouder vond dat hij de raad beter moet zien te overtuigen, maar stelde dat een lastige materie is.  Scholten vindt dat raadsleden soms best wat verder mogen kijken: ‘Dit beleid is voor de lange termijn.’

De overheid, of het nu de landelijke of een gemeentelijke overheid is, is nauwelijks in staat om nieuwe banen te creëren. In Duitsland zijn 380.000 nieuwe banen ontstaan in de sector van duurzame energie. Dat hebben bedrijven gedaan, maar de nationale overheid heeft dit met het feed-in beleid voor groene stroom mogelijk gemaakt. De taak van een overheid is vooral het faciliteren van economische en sociale activiteiten, het geven van fiscale prikkels, het beschikbaar stellen van goedkope ruimtes voor starters, het oprichten van creatieve broedplaatsen, etc. Dit soort zaken gebeuren ook in Almere. Toch ontstaan er maar weinig banen. Dus zitten de obstakels ergens anders.

Wethouder Scholten stelt terecht dat het beleid voor de lange termijn is. Daar ben ik het mee eens. Ik zou echter de focus en activiteiten veel meer op jongeren in Almere richten. Zij kunnen ondernemender en innovatiever worden als je dat al op jonge leeftijd stimuleert. Ik zou willen dat elke scholier in Almere een ondernemers- en innovatiebrevet haalt door ze spannende opdrachten te laten uitvoeren. In groep 8 van de basisschool zou dit goed kunnen. Ze mogen natuurlijk ook zelf iets bedenken. De ervaring dat het leuk is om iets te creëren en construeren kan het begin zijn van later ondernemerschap. Het is belangrijk om nieuwsgierigheid aan te moedigen. Dit kan met een opdracht om iets uit te zoeken of zelf iets te bedenken, te ontwerpen en te maken en vervolgens te kijken hoe je dit kunt realiseren. Daarbij is het belangrijk dat leerlingen in kleine groepjes samen werken zodat ze kunnen leren gebruik te maken van elkaars talenten. De beoordeling van de projecten gebeurt door het uitnodigen van een ondernemer in de klas. Het mes snijdt aan twee kanten. De leerlingen horen het verhaal van een ‘echte’ ondernemer en kunnen hem of haar vragen of zij bijvoorbeeld duurzaam ondernemen. De kritische vragen kunnen een ondernemer ook een zetje geven om daar meer mee te doen. Het is de bedoeling om de jongeren in het voorgezet onderwijs een tweede proef te laten doen.

Deze visie hebben we rond 2004 onder de naam ‘Spinlab’ uitgewerkt in een voorstel en ondersteuning gekregen van de Stichting Nederland Kennisland. Nog steeds proberen overheden banen te creëren, maar slagen daar nauwelijks in. Wij denken dat de voedingsbodem voor het creëren van banen al op jonge leeftijd kan worden gelegd met aanpakken zoals het ‘Spinlab’. Veel meer jongeren moeten het leuk gaan vinden om zelf te creëren en construeren. in de laatste twintig, dertig jaar zijn veel nieuwe bedrijven ontstaan doordat de oprichters het ‘leuk’ vinden en een ‘uitdaging’ om een nieuw product op de markt te zetten. Ze weten vaak precies ‘waarom’ ze dat doen. Met een aanpak als het Spinlab kunnen jongeren ervaren dat het leuk is om iets te bedenken en maken. Daarmee kan ondernemerschap en innovatie in het DNA van de jongeren in Almere gaan zitten. Dat is de basis voor een beleid voor de lange termijn dat past bij een growing green city als Almere!

Share

Is de mens maakbaar? Peuters met zelfbeheersing zijn later succesvoller

Peuters met zelfbeheersing blijken later in het leven succesvoller stellen de Britse hoogleraren psychologie en neurowetenschappen Terrie Moffitt en Avshalom Capri. Zelfbeheersing blijkt al vroeg een psychologische kenmerk te zijn dat in je jeugd bepaalt welke kant je leven op gaat. Dit kenmerk is cruciaal voor latere gezondheid, rijkdom en succes. Dit beeld was ook te zien in het onderzoek naar ruim 1100 Britse tweelingen. De tweelingbroer of –zus die over minder zelfbeheersing beschikte, deden het op 12-jarige leeftijd slechter: ze rookten vaker, presteerden minder op school en vertoonden meer asociaal gedrag.

Nog belangrijker is dat zij stellen dat het bijspijkeren van de vaardigheid zelfbeheersing de levenskoers van kleuters kan veranderen. In welke klasse een kind is geboren ligt vast en het IQ kan een beetje worden verbeterd. Maar zelfbeheersing kan fors worden verbeterd. Dat biedt volgens Moffitt en Capri de mogelijkheid een hele bevolkingsgroep te verheffen. Kan dat tot extra welvaart en welzijn leiden en kan de samenleving daardoor veiliger worden? Moffitt vindt dat zelfbeheersing voor deze eeuw net zo doorslaggevend kunnen zijn als alfabetisering rond 1900. Volgens Moffitt begint “een nieuwe periode, waarin psychologische eigenschappen in de samenleving het verschil maken. Niet hoe rijk je ouders zijn, of hoe slim je bent, maar vooral hoeveel discipline je hebt”.

Plaatje gevonden op website human.nl

Volgens Moffitt en Capri kan het bijspijkeren van de vaardigheid zelfbeheersing de levenskoers van mensen veranderen.  We kunnen stellen dat er sprake is van een grote doorbraak in het denken over de ontwikkeling  van mens en samenleving. In de afgelopen twintig jaar is er veel kritiek geweest op het idee van de maakbaarheid van de samenleving. Maar via de “psychologische maakbaarheid van de mens”, staat ook de maakbaarheid van de samenleving weer op de agenda.

Ik vind het bijspijkeren van vaardigheden bij kinderen een meer kansrijke aanpak dan het behaviour change beleid van de Amerikaanse en Engelse regeringen. Dit beleid wordt ingezet om obesitas aan te pakken en voorkomen. Het beleid is gebaseerd  op de Nudge-theorie van Richard Thaler & Cass Sunstein. Hun idee is dat mensen met een zachte hand, met een zetje (nudge) in de rug, naar betere keuzes worden geleid zonder hen te beperken in hun keuzevrijheid. Hierop is onder meer kritiek gekomen van de Science and Technology Sub-Committee van de The House of the Lords: ‘Nudging’ on its own is unlikely to be successful in changing the population’s behavior (meer lezen op www.parliament.uk). Ook The Guardian publiceerde een reeks artikelen met kritiek op deze ‘zachte’ aanpak. Deskundigen die zich bezig houden met obesitas en duurzaamheid geloven niet meer dat mensen vrijwillig met zetjes en prikkels zijn te corrigeren. Maar misschien kunnen we jongeren wel een ‘zetje’ geven om hun vaardigheid zelfbeheersing bij te spijkeren.

Bronnen: Ellen Visser, Wie zich inhoudt krijgt een beter leven’. Volkskrant, 3 november 2012.

(2009) Richard Thaler & Cass Sunstein, Nudge. Naar betere beslissingen over gezondheid, geluk en welvaart.

Zie ook www.therra.nl

Share

Floriade 2022 in Almere

Floriade komt naar Almere! Voor de stad een unieke kans om een centraal gelegen stadspark te creëren en dat te combineren met duurzame stadslandbouw in de omringende wijken. Met het thema Growing Green Cities kan Almere het imago van de groene stad versterken. Voor de verbinding met het centrum van Almere is het van belang om (aan de overkant van de Floriadewijk) enkele publiekstrekkers te realiseren. Lees meer….

Share

Flamingo’s lusten geen vis die naar kip smaakt

TED talk Dan Barber: How I fell in love with a fish

Een boeiend en humoristisch pleidooi door Dan Barber voor beter voedsel. Geen gekweekte vis die naar kip smaakt omdat 30% van het visvoer bestaat uit kip. Waarom: er is nu eenmaal te veel kip in de wereld en dus voeren we vis met kip. Bovendien vinden mensen de smaak van kip lekker. Hij vertelt over een ecologisch project in Spanje waar de vis geen voer krijgt en flamingo’s dagelijks 150 kilometer heen weer vliegen om daar lekkere vis te eten. Overigens zorgen de flamingo’s voor een betere kwaliteit van het water. Aan het eind van z’n verhaal vraagt hij zich af hoe wij condities kunnen creëren die elke gemeenschap in staat  stelt om zelf voedsel te produceren. Een interessante vraag die ook kan worden gesteld bij het ontwerpen van de Floriade in Almere.

Chef Dan Barber squares off with a dilemma facing many chefs today: how to keep fish on the menu. With impeccable research and deadpan humor, he chronicles his pursuit of a sustainable fish he could love, and the foodie’s honeymoon he’s enjoyed since discovering an outrageously delicious fish raised using a revolutionary farming method in Spain.

Dan Barber is a chef and a scholar — relentlessly pursuing the stories and reasons behind the foods we grow and eat: “For the past 50 years, we’ve been fishing the seas like we clear-cut forests. It’s hard to overstate the destruction. Ninety percent of large fish, the ones we love — the tunas, the halibuts, the salmons, swordfish — they’ve collapsed.” (Dan Barber)

 TED talk met 681,376 Views / meer informatie op de website van finca Veta La Palma

Share

De fabriek van de toekomst midden in de stad (1)

Escher uit de 3D printer

Terwijl in Eindhoven de Dutch Design Week op zaterdag 20 oktober van start ging werd in New York The Factory of the Future geopend. Nu zult u zich afvragen wat de gebeurtenissen in Eindhoven en New York met elkaar te maken hebben.  ‘Veel’,  kan ik u vertellen. In Eindhoven – op de Dutch Design Week – zijn al enkele jaren sieraden en andere gebruiksvoorwerpen te zien die met 3D printers zijn gemaakt. Op de Dutch Design Week van dit jaar zijn ook kopjes van porselein en bestek van metaal uit de printers te bewonderen. Veel van deze producten komen uit de printers van Shapeways. Dit bedrijf, dat in Eindhoven begon en tegenwoordig in New York opereert, gaat in een hal op Long Island City met tientallen 3D printers zo’n 5 miljoen gebruiksobjecten fabriceren (bron: de Volkskrant 21-10-2012). Zoals sieraden, lampenkappen, auto-onderdelen, en zelfs delen van landingsgestellen voor vliegtuigen. Met 3D printers kan de VS een deel van zijn producten zelf fabriceren in plaats van deze te importeren.

Met 3D printing is het mogelijk om unieke ontwerpen eenmalig of in serie te produceren. In de jaren negentig werd dit ook wel massa-individualisering genoemd. Toen was er nog geen 3D printer en was deze vorm van productie nog maar beperkt mogelijk. Nu lijkt de droom uit te komen. Je kunt je eigen bestek ontwerpen, digitaliseren en printen. In de printer wordt het digitale ontwerp met dunne laagjes roestvrijstaal, zilver, glas, kunststof of porselein in een fysiek object opgebouwd. Daarmee kunnen zeer ingewikkelde vormen worden gerealiseerd. Niet alleen kleine objecten, zoals sieraden of mondimplantaten en kunstkaken op maat, maar bijvoorbeeld ook grote voorwerpen als stoelzittingen.

Shapeways heeft al een miljoen objecten voor klanten geprint. Het bedrijf werkt met meer dan 6000 onafhankelijke ontwerpers, die hun ontwerpen verkopen via de online marktplaats. In principe kan iedereen met een laptop zijn eigen producten fabriceren. Daarmee keert de productie terug naar de steden waar het ooit begon in ambachtelijke werkplaatsen.

3D printing is een revolutionaire stap die grote gevolgen heeft voor onze manier van produceren en vooral voor de locatie waar geproduceerd kan worden.

Voordelen: geen voorraden meer van bijv. onderdelen omdat bij een bestelling direct wordt geproduceerd; minder transport als 3D printers in de buurt staan; duurzamer, want minder grondstoffen nodig en minder transport. Nadelen: minder arbeid en vakmanschap nodig voor het produceren van objecten en onderdelen; op lange termijn ook minder gunstig voor lage lonenlanden.

Share

Behaviour Change and Energy use

Behaviour Change and Energy Use, a report that launches a series of trials and changes to government policy which will make it easier for individuals to green their homes and use less energy.

The Behavioural Insights Team has published a report setting out how we can use behavioural insights to help people save energy and money.

Watch the video: David Cameron about energy and the reduction of carbon emissions with 10% within 12 months (in central government)

Share