Tulip City Amsterdam

Tulip City Amsterdam

Tulip City Amsterdam is een experiment om een nieuwe woon-werkwijk te bouwen met de toekomstige bewoners en gebruikers

Innovatieve stadsontwikkeling door zelforganisatie is de uitdaging

De bewoners van Amsterdam hebben (te) weinig invloed op de woningmarkt die voornamelijk door projectontwikkelaars en investeerders wordt bepaald. Er is geen ‘vrije’ markt van vraag en aanbod. Want er is een enorm tekort aan de aanbodkant. Bovendien heeft het (vastgoed)kapitaal te veel macht om de huurprijzen te bepalen. De publieke sector en de woningbouwcorporaties zorgen onvoldoende voor machtsevenwicht in de woningmarkteconomie.

Daarom is een nieuwe beweging van zelforganisatie nodig door burgers om het machtsevenwicht weer enigszins te kunnen herstellen, net zoals rond 1900 toen burgers woningcorporaties gingen oprichten. 

Tulip City Amsterdam
groene gevel van gebouw in Kreuzberg Berlijn (foto tj17)

CPO als antwoord op de financiële crisis  

Tijdens de crisis van 2008 – 2013 heeft de gemeente Amsterdam 70% van de bouwprojecten stopgezet. Bewoners zijn zelf aan de slag gegaan om hun eigen woning te kunnen bouwen, meestal samen met een architect.  Die is zeker nodig als de toekomstige bewoners een woonblok met een aantal appartementen willen bouwen. Dit staat bekend als collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Actief in diverse werkgroepen realiseren zij op een creatieve manier hun woonwensen. Dit wordt ook wel placemaking genoemd, het samen inrichten van een gebouw of omgeving. Doel is het creëren van een woonplek en omgeving, een plaats (placewaar mensen graag verblijven.

Er zijn in Amsterdam al een behoorlijk aantal CPO-appartementsgebouwen gebouwd en nog in aanbouw (zie voorbeeld hieronder). Een hele nieuwe stadswijk die door burgers zelf wordt ontwikkeld is natuurlijk een utopische gedachte maar waarom gaan we dat niet proberen?

Tulip City Amsterdam

CPO Bouwgroep Go West (ontwerp architect Sophie Valla) oplevering najaar 2018

Samen een CPO woon-werkwijk bouwen

De uitdaging is door zelforganisatie een CPO stadswijk te bouwen met 5000 betaalbare woningen voor starters en gezinnen.

Burgers nemen steeds vaker het voortouw in steden met zelfbouw op kavels en met het collectief ontwikkelen van appartementen. Ook op lege plekken in de stad nemen stadmakers initiatieven om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Hierdoor ontstaat meer menging van verschillende functies. Het mixen van wonen, werken en recreëren zorgt voor meer leven in een buurt. De ‘nieuwe’ opvattingen over de stad zien we terug in de voorbeelden in het artikel over stedelijke vernieuwing. Nieuwe mixed-use gebouwen ontstaan door samenwerkingsverbanden van (jonge) architecten, corporaties, (jonge) projectontwikkelaars en particuliere opdrachtgevers. Deze gebouwen zijn een goed voorbeeld voor het ontwikkelen van een complete stadswijk voor 5000 betaalbare woningen. Om het machtsevenwicht op de woningmarkt weer te kunnen herstellen, zullen burgers in actie moeten komen door zelf te organiseren. Rond 1900 kon dat al, dus waarom kan dat nu ook niet gebeuren?

Is het mogelijk om een CPO-wijk te bouwen? Op initiatief van burgers in collectief particulier opdrachtgeverschap en in samenwerking met gemeente, woningbouwcorporaties en ontwikkelaars met investeringen door pensioenfondsen? Als we dat kunnen organiseren, kunnen de (toekomstige) bewoners zeggen “deze stadswijk maken we samen.”  

architectuur
we make the city – juni 2018 (bron website van we make the city)

Gezocht stadsontwikkelaars, stadmakers en initiatiefnemers

Architectuur, innovatieve stedelijke ontwikkeling en placemaking maar vooral zelforganisatie door toekomstige bewoners zijn belangrijke ‘bouwstenen’ voor de ontwikkeling van de stad van de toekomst.

De uitdaging is om ‘het samen ontwikkelen van een gebouw’ op te schalen naar een woon-werkwijk met betaalbare woningen. 

Tulip City Amsterdam
samenwerkingsverband Tulip City Amsterdam

Laten we die zelf ontwikkelde woon-werkwijk Tulip City Amsterdam noemen: een wijk met een identiteit

Veel gebouwen in steden zijn inwisselbaar. Ze hebben een logische vorm door de etages en het ritme van ramen, balkons en gevelplaten. Nieuw is dat gebouwen groener worden door bomen, struiken en groene gevels.

Architectuur kan zich ook kenmerken door vrije vormen. Voor culturele gebouwen, zoals het Guggenheim museum in Bilbao en het EYE Filmmuseum in Amsterdam, zorgen de spectaculaire ontwerpen voor een grote aantrekkingskracht op bezoekers.

Voor woongebouwen die vooral functioneel moeten zijn is dat meestal te duur, niet handig en niet haalbaar. Maar op beeldbepalende plekken in wijken is het juist wel belangrijk voor de identiteit en kwaliteit van de leefomgeving om gebouwen zoals Jonas en West Beat neer te zetten.

Postmoderne architecten laten zich graag door historische bouwstijlen inspireren. Zo heeft Zaandam moderne gebouwen, die duidelijk refereren aan de houten huisjes uit het verleden. Zo ver willen wij niet gaan met de voorgestelde woon-werkwijk. We kunnen ook op een andere manier het verschil maken.

Welkom in Tulip City Amsterdam

Het idee is om de CPO woon-werkwijk te voorzien van een beeldmerk of logo op de gevels van de gebouwen zodat de nieuwe wijk een speciale identiteit krijgt waarmee het zich kan onderscheiden. Welkom in Tulip City Amsterdam.

Tulip City Amsterdam
Welkom in Tulip City een CPO woon-werkwijk met 5000 betaalbare woningen (impressie door wild projects op basis van een beeld uit de video van LUMA over de toekomstige Sluisbuurt; bron gemeente Amsterdam)

Geef wijken een identiteit

Een belangrijke inspirator voor het geven van identiteit aan woonwijken is de Catalaanse architect Oriol Bohigas, die van 1980 tot 1984 als hoofd stadsontwikkeling verantwoordelijk was voor de ‘reconstructie’ van Barcelona. Volgens Bohigas geeft een beeldhouwwerk in het centrum van een wijk samenhang en betekenis aan een omgeving: het versterkt de identiteit van een gemeenschap. (Lees meer over Bohigas op deze website).

Meer lezen onze visie op stedebouwkundige architectuur

Informatie over zelfbouw

In de tekst en bij de afbeeldingen zijn voor zover bekend de namen van de makers en andere betrokkenen gemeld. Indien er nog bronnen ontbreken dan graag een reactie plaatsen.

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

kunst, cultuur en architectuur